Đạn Vô Hư Phát - Chương 3: Phỏng Vấn

Gió cuối thu đã mang theo chút se lạnh.

Hứa Vị đứng trước chiếc gương soi có một vết nứt trong phòng trọ, lặp đi lặp lại bài tự giới thiệu phỏng vấn.

“Chào các anh chị, tôi tên Hứa Vị, năm nay hai mươi ba tuổi, sinh viên mới tốt nghiệp ngành tiếng Pháp…”

Cậu bỗng dừng lại, gương mặt trắng trẻo, đôi mày thanh tú khẽ nhíu, trong ánh mắt thoáng qua một tia bất lực.

Không được, quá cứng nhắc, nghe như đang đọc thuộc lòng, chẳng có chút chân thành nào, ngược lại còn lộ vẻ qua loa.

Cậu hít sâu một hơi, lại nặn ra một nụ cười mà mình cho là thỏa đáng: “Chào các anh chị, tôi tên Hứa Vị, tốt nghiệp chuyên ngành tiếng Pháp, nghe nói đọc viết đều lưu loát, tuy chưa có kinh nghiệm làm việc liên quan, nhưng năng lực học hỏi của tôi mạnh, chịu được vất vả, tăng ca cũng có thể nhận…”

Nói đến nửa chừng chính cậu lại mất hết khí thế.

Tăng ca thật ra không thể tiếp nhận lắm. Nếu có thể, cậu chẳng muốn cuộc sống của mình bị công việc chiếm hết thời gian.

Người trong gương quá gầy gò, chiếc áo khoác đen xám rộng thùng thình khoác lên người, khiến cả người trông trống trải, chiếc áo đó cậu đã mặc mấy năm rồi, cổ áo vì giặt quá nhiều lần mà hơi ố vàng biến dạng, lộ ra vẻ túng thiếu và lúng túng.

Hứa Vị nhìn chằm chằm bản thân trong gương mấy giây, cuối cùng vẫn bỏ cuộc luyện tập.

“… Thôi, vậy đi.” Cậu nhỏ giọng lẩm bẩm, “Dù sao cũng chẳng ai nhìn kỹ.”

Cuộc đời cậu nói ra thì đơn giản, hai chữ “nghèo khó” là đủ hình dung. Mẹ cậu qua đời sau một thời gian dài chống chọi với bệnh tật, để lại cậu và đứa em gái cùng mẹ khác cha Hứa Đương Đương.

Cha kế là một kẻ nghiện c.ờ b.ạ.c, thua tiền thì đ.á.n.h người, sau khi mẹ đi cũng thu liễm được một chút, vì không còn ai để ông ta trút giận, nhưng cũng hoàn toàn làm kẻ phủi tay, ngay cả học phí và sinh hoạt phí của Đương Đương cũng không đưa một xu.

Cậu khó khăn lắm mới tốt nghiệp đại học, ngoài dịp Tết ra cơ bản không về cái nhà đó, thuê căn phòng nhỏ tầng sáu không thang máy ở ngoại ô thành phố, vừa tìm việc, vừa tiết kiệm gửi sinh hoạt phí cho Đương Đương.

Trên bàn bày một xấp sơ yếu lý lịch, in hai mươi bản, đã dùng hết mười hai bản. Những gì có thể viết trên sơ yếu lý lịch ít ỏi đến đáng thương: bốn năm đại học, không thực tập, không hoạt động câu lạc bộ, không học bổng.

Trước đây cậu điên cuồng lướt các bài hướng dẫn phỏng vấn trên mạng, trên đó nói chắc như đinh đóng cột: “Thân phận trên sơ yếu lý lịch đều do mình tự cho, từng làm lớp trưởng ký túc xá thì có thể nói mình từng đảm nhiệm lãnh đạo cốt lõi của nhóm, kinh nghiệm phụ trách thu tiền điện ký túc xá, đốc thúc bạn cùng phòng đóng tiền nước hoàn toàn có thể đóng gói thành người phụ trách chính của một dự án.”

Nhưng cậu thế nào cũng không làm được chuyện bịa đặt trắng trợn, hơn nữa những trải nghiệm chẳng có gì nổi bật đó của cậu căn bản không bịa ra được. Bốn năm đại học, gần như toàn bộ thời gian ngoài giờ học cậu đều dùng để làm việc vặt: phát tờ rơi, vào bếp nhà hàng bưng đĩa, mùa đông rét mướt thức dậy từ mờ sáng đi giao hàng, làm gia sư lương thấp cho đủ loại lớp học thêm… Cậu phải kiếm tiền lấp đầy bụng, còn phải đúng hạn gửi sinh hoạt phí cho Đương Đương ở quê nhà.

Những lời nói được tô vẽ ấy, trước cuộc sống mà cậu từng ngày phải vật lộn, bỗng trở nên xa xỉ đến buồn cười.

Cậu cẩn thận cất sơ yếu lý lịch, nhét vào túi vải, ra khỏi nhà.

Công ty ngoại thương nằm trên tầng ba mươi hai của một tòa nhà văn phòng cao cấp ở trung tâm thành phố. Hứa Vị ngồi xe buýt hơn một tiếng, sau đó lại chuyển thêm một chuyến tàu điện ngầm. Đến nơi còn hai mươi phút nữa mới phỏng vấn, cậu đứng ở chỗ gió lùa dưới tòa nhà văn phòng một lúc, cẩn thận chỉnh lại cổ áo sơ mi, lại vuốt lại tóc, lúc này mới đẩy cửa bước vào.

Khu vực chờ đã ngồi bảy tám người, ai nấy ăn mặc bóng bẩy, tay cầm sơ yếu lý lịch đóng quyển tinh xảo. Có người đang nhỏ giọng đọc thuộc lòng, có người đang lướt điện thoại. Hứa Vị tìm chỗ ngồi ở góc xa nhất, ôm túi vải trên đầu gối, yên lặng chờ.

Bên cạnh cậu ngồi một chàng trai mặc vest sẫm màu, tóc vuốt keo, chải chuốt không một sợi lệch, đang nhỏ giọng đọc thuộc bài tự giới thiệu bằng tiếng Anh, phát âm chuẩn, tốc độ lưu loát.

Hứa Vị im lặng nghe hai câu, khẽ cúi đầu nhìn đôi giày vải trên chân mình đã giặt đến hơi xám, lại dùng khóe mắt liếc qua quần áo mình, trong lòng hơi thắt lại. Nhưng cậu nhanh ch.óng điều chỉnh hơi thở, ưỡn thẳng tấm lưng vốn hơi khom hơn một chút.

Không đợi lâu, cửa phòng phỏng vấn mở ra, một cô gái đỏ hoe mắt bước ra. Trang điểm cô ấy khóc đến lem nhem, mascara nhòe thành một vệt, tay siết c.h.ặ.t sơ yếu lý lịch, vừa đi vừa hít mũi. Cô ấy đi đến chỗ một cô gái khác trong khu vực chờ ngồi xuống, cô gái đó vội vàng đưa khăn giấy qua.

“Thế nào?”

Cô gái hít mũi, giọng khàn đặc: “Tôi chắc chắn không còn hy vọng rồi. Người phỏng vấn đó hỏi toàn cái gì không đâu, hỏi tôi có bạn trai chưa, hỏi tôi biết uống rượu không, thậm chí còn mặt dày hỏi tôi có thể chấp nhận tăng ca không lương đến hai ba giờ sáng không!”

“Không phải chứ?” Cô gái khác hạ giọng, “Vậy những gì đàn chị nói trước đây là thật? Người phỏng vấn ở đây là vào bằng quan hệ, căn bản không hiểu nghiệp vụ?”

“Ai biết được.” Cô gái lau nước mắt, “Dù sao tôi không ôm chút hy vọng nào nữa.”

Hứa Vị ngồi ở góc, nghe những lời này không sót một chữ, lặng lẽ thở dài. Cậu đã phỏng vấn bảy tám công ty rồi, loại người phỏng vấn kỳ quái gì cũng từng gặp.

Có người vừa vào đã hỏi cậu “có thể chấp nhận tăng ca không lương không”, có người như tra hộ khẩu hỏi cậu “nhà làm nghề gì”.

Cậu đều quen rồi.

“Người tiếp theo, Hứa Vị.”

Lễ tân gọi tên cậu.

Trong phòng phỏng vấn ngồi bốn người.

Ngồi giữa là một gã đàn ông trung niên mặt mày bóng nhẫy, tóc chải bóng loáng, bụng to đến mức căng phồng chiếc sơ mi, gác chân chéo, tay lật sơ yếu lý lịch của Hứa Vị, lật ào ào, vẻ mặt thờ ơ.

Ba người phỏng vấn bên cạnh, hai nữ một nam, đều nhìn Hứa Vị, biểu cảm khác nhau.

“Cậu tên Hứa Vị đúng không?” Giám đốc Trương thậm chí lười ngẩng đầu lên, qua loa liếc qua tên trên sơ yếu lý lịch, lại rời mắt đi, giọng điệu khinh khỉnh hất cằm, “Được rồi, ngồi đi.”

“Cảm ơn anh.” Hứa Vị lễ phép đáp một tiếng, kéo ghế ngồi xuống bên cạnh, đặt túi vải ngay ngắn sát chân, cả người lưng thẳng tắp.

Giám đốc Trương liếc xéo lên xuống đ.á.n.h giá gương mặt trắng trẻo, đôi mày mắt tuy gầy gò nhưng cực kỳ tinh xảo thanh tú của Hứa Vị, khóe miệng kéo ra một nụ cười nhờn nhợt: “Này, tôi nói đám trẻ học tiếng Pháp các cậu, có phải trong xương tủy đều đặc biệt lãng mạn, đặc biệt biết dỗ người không? Nghe nói tiếng Pháp là ngôn ngữ gợi cảm nhất thế giới, nào, tại chỗ biểu diễn cho mọi người xem, dùng tiếng Pháp nói một câu ‘anh yêu em’ cho mọi người nghe thử?”

Lời này vừa thốt ra, không khí cả phòng phỏng vấn lập tức trở nên hơi vi diệu.

Ba người phỏng vấn bên cạnh rõ ràng nhíu mày, trong đó một nữ người phỏng vấn thậm chí cực kỳ không vui liếc Giám đốc Trương một cái, trong ánh mắt đầy vẻ chán ghét. Nhưng vì vị trí của đối phương có lẽ có chút bối cảnh, cuối cùng vẫn nhịn không phát tác tại chỗ, mà quay đầu đưa ánh mắt quan tâm về phía Hứa Vị, muốn xem chàng trai trẻ này sẽ ứng phó thế nào với kiểu làm khó nhẹ nhàng này.

Hứa Vị hơi sững người, vẫn ngồi yên, không hề thay đổi sắc mặt.

Nhìn khuôn mặt bóng nhẫy của gã, lại nhìn những người phỏng vấn bên cạnh, Hứa Vị nghiêm túc nghĩ nghĩ.

Rồi cậu mở lời, dùng tiếng Pháp nói một đoạn.

Cậu nói không nhanh, phát âm chuẩn, ngữ điệu vững vàng, nghe như đang làm một bài tự giới thiệu trang trọng và lịch sự.

Giám đốc Trương tuy một chữ cũng không hiểu, nhưng thấy Hứa Vị nói lưu loát như vậy, biểu cảm lại nghiêm túc thâm tình như thế, lập tức cảm thấy một chàng trai trẻ tuổi tuấn tú nghe lời mình thật là có mặt mũi. Gã hài lòng gật đầu liên tục, trên khuôn mặt đầy vẻ dầu mỡ lộ ra vẻ tán thưởng.

Mấy người phỏng vấn bên cạnh cũng không hiểu, nhưng họ thấy Hứa Vị nói khá hay, giọng cũng trong sạch, bèn cũng gật đầu theo.

Hứa Vị nói xong, yên lặng ngồi đó, chờ câu hỏi tiếp theo.

“Ừm, không tồi không tồi.” Giám đốc Trương tiếp tục ném sơ yếu lý lịch lên bàn, “Vậy tôi hỏi cậu thêm mấy câu nhé, cậu có bạn gái chưa?”

“Chưa.” Hứa Vị nói.

“Vậy t.ửu lượng cậu thế nào?” Giám đốc Trương tiếp tục gác chân chéo, “Vị trí của chúng tôi này, đôi khi cần đi tiếp khách uống rượu, cậu uống được bao nhiêu? Rượu trắng một cân được không?”

“Tôi không uống rượu.” Hứa Vị nói.

“Không uống rượu?” Giám đốc Trương nhướng mày, vẻ mặt không thể tin, “Không uống rượu thì làm ngoại thương thế nào? Cậu thanh niên này, quá cứng nhắc rồi, sau này làm sao giao tiếp với khách hàng?”

Nghe đến đây, nữ người phỏng vấn bên cạnh cuối cùng không nhịn được, lạnh lùng mở lời cắt ngang: “Giám đốc Trương, hôm nay chúng ta đến để tuyển nhân viên theo dõi đơn hàng ngoại thương tiếng Pháp, tiêu chí đ.á.n.h giá cốt lõi là năng lực giao tiếp ngôn ngữ và năng lực điều phối nghiệp vụ, từ khi nào t.ửu lượng lại thành tiêu chuẩn đo lường năng lực nhân viên rồi?”

Giám đốc Trương bị đối chất trước mặt mọi người, sắc mặt hơi không giữ được, cười giả lả một tiếng: “Ôi chao, Giám đốc Lý, tôi cũng chỉ suy nghĩ cho sự phát triển lâu dài của công ty thôi. Người trẻ mà, rèn luyện thêm t.ửu lượng cũng không có hại gì…”

Hứa Vị không nói gì.

“Còn nữa này,” Giám đốc Trương lại lật sơ yếu lý lịch, nhíu mày, “Sơ yếu lý lịch của cậu… sao lại trống trơn thế này? Hoạt động ở trường đâu? Quy hoạch nghề nghiệp đâu? Kinh nghiệm thực tập đâu? Cái gì cũng không có.”

“Thời gian đại học của tôi phần lớn dùng để làm việc vặt.” Hứa Vị nói.

“Làm việc vặt? Loại thứ không liên quan này viết lên sơ yếu lý lịch có thể thể hiện năng lực chuyên môn của cậu không?”

Gã lải nhải nói một tràng, trong lời nói toàn là sự coi thường Hứa Vị.

Hứa Vị yên lặng nghe, không biện giải. Ngược lại ba người phỏng vấn khác thái độ hòa nhã, nghiêm túc hỏi mấy câu hỏi chuyên môn, Hứa Vị cũng nghiêm túc trả lời.

Ba người phỏng vấn đó nghe xong gật đầu liên tục, trong ánh mắt lộ ra vẻ tán thưởng và công nhận rõ ràng.

Phỏng vấn nhanh ch.óng đi đến hồi kết, Giám đốc Trương nhìn sơ yếu lý lịch lắc đầu thờ ơ.

Hứa Vị cầm túi vải, đi đến cửa, bỗng nhiên dừng bước. Cậu chậm rãi quay người lại, ánh mắt vượt qua mọi người, chính xác dừng trên người Giám đốc Trương ngồi chính giữa đang nâng tách trà uống nước.

“À đúng rồi,” giọng Hứa Vị trong trẻo sạch sẽ, không nhanh không chậm vang lên trong phòng phỏng vấn yên tĩnh, “Vừa nãy lúc tôi bước vào, Giám đốc Trương bảo tôi tại chỗ dùng tiếng Pháp nói đoạn đó, tôi có thể dịch miễn phí cho ông một chút.”

Tay Giám đốc Trương đang cầm tách trà dừng lại, mày nhíu c.h.ặ.t.

Hứa Vị đứng đó, thần sắc thong dong mỉm cười, đem câu nói vừa rồi thuật lại không sót một chữ, tiếp đó, dùng tiếng Trung dịch từng chữ từng câu:

“Có những kẻ nếu trong bụng ngoài mỡ ra không có gì cả, thì hãy an phận thủ thường làm tốt một tên phế vật công sở.”

Cả phòng phỏng vấn im bặt.

Mặt Giám đốc Trương động đậy với tốc độ có thể thấy bằng mắt thường. Mấy người phỏng vấn bên cạnh nhịn không được cười ra tiếng rồi lại bịt miệng.

Cậu khẽ cúi người một cái, quay người, kéo cửa, bước ra ngoài.

Cửa đóng lại sau lưng cậu, cậu nghe thấy bên trong truyền ra giọng Giám đốc Trương tức giận đến mất khống chế: “Cái, cái người gì vậy! Có giáo dưỡng không!”

Hứa Vị không quay đầu lại.

Buổi phỏng vấn đương nhiên là tiêu tan.

Hứa Vị bước ra khỏi tòa nhà văn phòng, gió cuối thu đập vào mặt.

Cậu đứng trước cửa tòa nhà, ngẩn người một lúc, rồi đi đến cửa hàng tiện lợi bên cạnh, mua một cái cơm nắm.

Là loại giảm giá cận hạn, giá gốc sáu tệ, hôm nay ba tệ rưỡi, vị cá ngừ sốt trứng vàng, mùi cậu thích nhất. Bình thường không nỡ mua, chỉ khi giảm giá mới nỡ mua một cái.

Cậu ngồi xổm trên bậc thềm trước cửa hàng tiện lợi, xé bao bì cơm nắm, từng miếng từng miếng gặm.

Cơm nắm là đồ nguội, nhưng mùi sốt trứng vàng rất đậm.

Gió thổi tới, cậu rụt cổ lại.

Điện thoại lúc này reo, là Hứa Đương Đương gọi.

Cậu bắt máy, giọng lập tức mềm xuống: “Alo, Đương Đương.”

“Anh!” Đầu dây bên kia là giọng cô bé trong trẻo, “Hôm nay phỏng vấn thế nào rồi? Thuận lợi không?”

“Rất tốt.” Hứa Vị cười nói, trong miệng còn ngậm nửa miếng cơm nắm, “Người phỏng vấn khá thích anh, bảo anh chờ thông báo.”

“Thật không? Vậy có phải sắp có việc làm rồi không?”

“Ừm, sắp rồi.” Hứa Vị nói, “Còn em, hôm nay đi học thế nào?”

“Em đương nhiên tốt rồi, em lên lớp bảy rồi mà.” Hứa Đương Đương nói, “Anh đừng lúc nào cũng lo cho em, anh cũng phải ăn uống đàng hoàng, đừng ăn mì gói với cơm nắm mãi.”

“Biết rồi, tiền đủ tiêu không? Không đủ anh gửi thêm cho em.”

“Đủ đủ đủ, lần trước anh gửi còn chưa tiêu hết, anh em cúp máy đây, phải đi làm bài tập rồi.”

“Được, đi đi.”

Cúp máy.

Hứa Vị ngồi xổm trên bậc thềm, nhét miếng cơm nắm cuối cùng vào miệng, lại vo bao bì thành một cục, tiện tay ném chính xác vào thùng rác bên cạnh.

Buổi chiều còn một buổi phỏng vấn nữa, ở một quận khác, ngồi xe buýt phải một tiếng rưỡi.

Gió thổi tới, làm tóc cậu rối bù, cậu đưa tay vuốt lại, đi về phía trạm xe buýt.