Khu Tập Thể Quân Giới Những Năm 50 - Chương 205

Diệp Mãn Chi bước chân có chút sượng sùng, nhấc chân theo nhịp di chuyển của anh, tiếc rẻ bảo: "Hồi trước bên Hội Hữu nghị Trung - Xô tổ chức vũ hội giao lưu, em vì bụng mang dạ chửa nên chẳng tham gia được. Sớm biết ở nhà cũng nhảy được thế này, hôm nay em đã thay bộ váy nào tươi tắn một chút."

"Thế này đã đẹp lắm rồi."

Hôm nay là lần đầu tiên Diệp Mãn Chi ra khỏi cửa sau khi mãn hạn ở cữ, nên từ đầu đến chân đều được sửa soạn vô cùng kỹ lưỡng. Kỳ ở cữ này cô được chăm bẵm tốt, người có phần đẫy đà hơn lúc chưa mang bầu; chiếc váy Bulagi (váy xòe kiểu Liên Xô) ngày trước mặc còn hơi rộng, nay lại trở nên vừa vặn đến mức hơi quá.

Mãn Chi chỉ sợ mình béo lên thì quần áo cũ không ních nổi, lại phải gom phiếu vải may đồ mới, nên mấy ngày nay cứ luôn mồm đòi giảm cân. Ngô Tranh Vinh nắm lấy cổ tay mềm mại của vợ, chân thành khuyên nhủ: "Em bây giờ thế này là vừa đẹp, đừng có cố mà giảm cân làm gì. Canh mẹ hầm em cứ tiếp tục uống đi. Cơm nước ở căng tin trường học ít dầu mỡ lắm, em ăn vài bữa là tự khắc gầy đi thôi."

Diệp Mãn Chi "vâng vâng dạ dạ" cho qua chuyện, rồi nương theo tiếng nhạc mà xoay những vòng tròn vui tươi giữa căn phòng. Hết một bản nhạc, cô lại thay sang đĩa Thiên nhai ca nữ. Bé con bị tiếng hát thu hút, cứ nằm im trên giường chẳng khóc chẳng quấy.

Cách biệt mấy tháng trời, hai vợ chồng mới lại có dịp cùng nhau khiêu vũ. Mãn Chi vốn định kéo "đồng chí đại diện quân đội" nhảy thêm vài bản nữa cho bõ công ăn mừng thoát cữ, thế nhưng đĩa nhạc thứ ba vừa đặt lên, cửa phòng đã bị ai đó gõ dồn dập.

Giọng nói bực dọc của ông nội Ngô vọng vào: "Ngô Tranh Vinh, đêm hôm khuya khoắt anh làm cái trò trống gì đấy? Có để cho người khác nghỉ ngơi không hả?"

Phòng của ông bà nội ở ngay tầng một, nhạc trên lầu vừa vang lên là ông chẳng tài nào đọc nổi tờ báo nữa!

Ngô Tranh Vinh buông vợ ra, nhấc kim máy hát lên, rồi mở cửa phòng, mặt không đổi sắc đáp: "Con đang giảng cho Tiểu Diệp về nguyên lý làm việc của máy hát đĩa. Bên khoa Kinh tế công nghiệp của cô ấy có môn Vật lý, những kiến thức này đều phải nắm vững cả."

Nhìn cái vẻ bịa chuyện như thật của anh, khóe miệng ông nội Ngô giật giật. Ông định chất vấn anh xem lúc "học Vật lý" sao cái sàn nhà cứ kêu răng rắc. Nhưng nghĩ đến trong phòng còn có cháu dâu và trẻ nhỏ, ông nén giận dặn một câu "Ban ngày hãy học", rồi chắp tay sau lưng đi thẳng.

Buổi vũ hội gia đình bị đình chỉ giữa chừng, nhưng Diệp Mãn Chi từ đó nảy ra sáng kiến, thường xuyên mở vũ hội tại gia. Nhà cô tuy không có máy hát đĩa nhưng lại có đài thu thanh. Cứ tầm chín giờ tối, đài sẽ phát nhạc; lúc thì bài hát yêu nước, lúc thì dân ca hay nhạc Liên Xô. Đài vừa mở là cô lại có thể kéo Ngô Tranh Vinh ra khiêu vũ trong phòng rồi!

Thế nhưng, niềm vui tại gia chẳng kéo dài được mấy ngày thì Mãn Chi lại nhận được điện thoại từ Công xã Tân Thành, giục cô qua đó một chuyến. Công cuộc cải tạo nhà tư hữu thời gian thì gấp mà nhiệm vụ thì nặng, có tham gia hay không cũng phải sớm cho người ta một câu trả lời. Diệp Mãn Chi đã ra cữ, có thể đi lại thoải mái, nhưng vì còn phải cho con b.ú nên cô dắt díu cả bé con lẫn mẹ đẻ cùng đi giải quyết chuyện nhà cửa.

"Sớm biết phiền phức thế này, hồi đó mẹ đã chẳng mua căn nhà này cho con."

Từ lúc nghe chuyện cải tạo nhà tư hữu, bà Thường Nguyệt Nga cứ hối hận mãi vì đã mua nhà cho con gái. Nếu đem một nghìn ba trăm đồng đó gửi ngân hàng, mỗi năm cũng thu được hơn 90 đồng tiền lãi, chưa chắc đã ít hơn tiền tô sau khi cải tạo nhà. Quan trọng là gửi tiền ngân hàng cho nó nhẹ đầu! Chứ đem nhà giao cho Phòng quản lý nhà đất điều phối thống nhất, biết đâu họ lại cho hạng người nào vào ở! Mấy ngày nay, bà Thường hối hận đến xanh cả ruột.

Diệp Mãn Chi cười hì hì an ủi: "Ai mà đoán trước được tương lai hả mẹ. Vả lại lúc con đi lấy chồng, có căn nhà làm của hồi môn trông vẫn oai hơn cái sổ tiết kiệm một nghìn đồng nhiều chứ! Mẹ yên tâm, chuyện này con có cách giải quyết!"

Bé con còn nhỏ quá, Mãn Chi không muốn đưa con đến chỗ đông người nên bảo mẹ bế cháu vào trong sân nhỏ của mình đợi, còn cô tự mình chạy qua văn phòng công xã. Dạo này trọng tâm công tác của các công xã đều là cải tạo nhà tư hữu, lúc cô bước vào sân, đã thấy không ít chủ nhà đang rồng rắn xếp hàng tại điểm đăng ký.

Diệp Mãn Chi thấy một gương mặt quen trong hàng lối liền đi tới chào hỏi: "Bác Trương, nhà bác cũng tham gia cải tạo ạ?"

"Ha ha, chứ sao nữa, bác kiên quyết ủng hộ xây dựng đất nước, vừa họp quần chúng xong là bác chạy ra đây đăng ký ngay!"

Mãn Chi tỏ vẻ thắc mắc: "Căn nhà đó chẳng phải cả nhà bác đang ở sao ạ? Đó đâu tính là nhà cho thuê, hình như không thuộc diện phải cải tạo mà?"

Bác Trương dõng dạc nói đầy tự hào: "Mỗi công xã đều có chỉ tiêu vận động, bác sợ phố Tân Thành mình không hoàn thành nhiệm vụ nên chủ động chạy tới ủng hộ công tác đây!"

Đồng chí nhân viên phụ trách ghi chép lập tức phụ họa: "Nếu ai cũng có giác ngộ tư tưởng như bác Trương thì công tác cơ sở của chúng tôi đâu có khó khăn đến thế!"

Mãn Chi cũng thấy khâm phục cái "giác ngộ" của bác Trương thật. Trong khi cô còn đang tìm cách giữ lại căn nhà trống của mình thì bác Trương đã chủ động đem nhà đang ở ra cho nhà nước "cải tạo". Nhưng trong lòng Mãn Chi lại thấy tò mò: Theo lý mà nói, nhà tư hữu để ở, nếu không cho thuê thì không thuộc diện cải tạo. Nhà sau khi bị quản lý thống nhất sẽ được cho các hộ khác thuê lại, mà nhà bác Trương thì người ở đã chật nêm, đào đâu ra phòng trống mà cho thuê nữa?

Mãn Chi đứng đó một lát để xem bác Trương "cho thuê" nhà kiểu gì. Và rồi, cô đã được chứng kiến một màn không tưởng! Bác Trương sau khi ký gửi căn nhà cho Phòng quản lý nhà đất, thì lại làm thủ tục... thuê lại chính căn nhà của mình để ở!

Diệp Mãn Chi: "???"

Cái bài vở gì đây? Nhà mình rõ ràng là nhà tư hữu, đang được ở miễn phí, sao phải đi vòng vèo một hồi để rồi lại mất tiền thuê chính nhà mình mà ở? Mãn Chi hoàn toàn ngớ người, và những người dân xung quanh cũng ngơ ngác không kém.

"Bà Trương, bà hâm rồi à? Thế này chẳng phải là vẽ chuyện, làm việc thừa thãi sao?"

Bác Trương chẳng thèm để ý đến lời bàn tán giễu cợt của thiên hạ, chỉ hỏi nhỏ đồng chí nhân viên: "Cán bộ Lưu này, bao giờ thì đội duy tu của Phòng quản lý mới qua sửa nhà cho tôi được?"

"Để tôi đăng ký cho bác trước, chắc tầm vài ngày tới thôi, bác cứ về đợi thông báo của công xã."

Diệp Mãn Chi đứng gần đó nên nghe rõ mồn một. Lần theo manh mối "sửa nhà", cô ngẫm nghĩ hồi lâu rồi cuối cùng cũng vỡ lẽ tại sao bác Trương lại làm thế. Căn nhà của bác Trương mấy chục năm nay chưa hề đại tu, thuộc dạng xuống cấp nhất phố, mái nhà vẫn là ván gỗ. Để chống dột, người ta thường phủ giấy dầu rồi quết nhựa đường lên. Nhưng trời nắng nóng, nhựa đường chảy ròng ròng xuống hiên, để lộ lớp giấy dầu và ván gỗ ra; lâu dần, nước mưa cứ thế theo lỗ đinh mà nhỏ xuống trong nhà.

Hồi trước đi ngang qua nhà bác Trương, Mãn Chi từng nghe bác hò hét mấy đứa con mang thêm chậu với thùng vào hứng nước mưa dột. Những căn nhà lâu năm rệu rã như thế, không phải cứ chắp vá sơ sơ là xong, mà phải thay mái sắt, mua gạch ngói, tu bổ tường vây đổ nát... Chi phí sửa sang có khi bằng cả tiền xây nhà mới, đó là một khoản chi không hề nhỏ.

Nhưng nếu bác ký gửi nhà cho Phòng quản lý, sẽ có đội duy tu chuyên nghiệp của nhà nước đến sửa sang lại toàn bộ. Khi vận động cải tạo nhà tư, công xã chẳng đã nói rồi sao: một số chủ nhà chỉ biết trục lợi, thường xuyên tăng giá thuê mà không chịu sửa nhà cho dân, nên khi nhà nước quản lý thống nhất sẽ tu bổ định kỳ để bảo đảm quyền lợi cho người thuê.

Nhà bác Trương đã dột nát lắm rồi, ngoài mưa to trong mưa nhỏ, tình trạng này Phòng quản lý bắt buộc phải sửa. Khi bác thuê lại chính nhà mình, vì nhà quá cũ nên mỗi tháng chỉ phải nộp 5 đồng tiền thuê. Mà bác vừa là người thuê, vừa là chủ nhà; sau khi trừ các loại phí quản lý, bảo trì, bác sẽ nhận lại 40% tiền tô cố định. Nghĩa là mỗi tháng bác chỉ thực nộp 60% tiền thuê, tức là mất có 3 đồng bạc. Một khi giá thuê đã định thì rất lâu sau mới điều chỉnh, dù nhà có được sửa sang đẹp đẽ thì tiền thuê cũng không tăng ngay.

Nghĩ thông suốt rồi, Mãn Chi không khỏi thầm bái phục trong lòng! Mỗi năm chỉ mất 36 đồng mà được ở nhà mới hoàn toàn, cải thiện điều kiện sống cho cả gia đình. Đã thế tiền lại đóng rải rác từng tháng, không phải xuất một lúc hàng trăm đồng như khi tự mình sửa nhà. Với những gia đình không có tiền tích lũy thì đây đúng là một cái phao cứu sinh! Hơn nữa, với trường hợp như bác Trương, nếu lỡ có ngày túng thiếu không nộp nổi tiền thuê, Phòng quản lý cũng chẳng làm gì được bác. Nhà là nhà tư hữu của bác, vì khó khăn mà nợ tiền thuê, chẳng lẽ nhà nước lại đuổi chủ nhà ra đường để cho người khác vào ở?

Diệp Mãn Chi một lần nữa cảm thán trước trí tuệ của nhân dân lao động, rồi tràn đầy nể phục bước vào văn phòng tìm người. Mao Quỳnh Hoa vừa thấy Mãn Chi đã cười bảo: "Nghe nói em mới sinh, vốn chị không muốn làm phiền đâu, nhưng trên giao nhiệm vụ phải điều tra kỹ tình hình nhà tư trên phố, nên chị đành gọi em qua đây."

"Ha ha, không sao ạ, em mãn hạn ở cữ rồi. Vả lại chị em mình đều làm công tác cơ sở, nỗi khổ của các chị em hiểu quá đi chứ!"

Diệp Mãn Chi và Mao Quỳnh Hoa vốn là bạn học lớp bồi dưỡng cán bộ cơ sở. Hồi đó Mãn Chi làm tiểu thủ công nghiệp gia đình có chút tiếng tăm, Mao Quỳnh Hoa nghe danh còn định mời cô về làm việc cho Công xã Tân Thành nữa cơ!

Mao Quỳnh Hoa rót trà cho cô, cười hỏi: "Tiểu Diệp này, chị nghe nói căn nhà của em trên phố Tân Thành mình vẫn để trống à? Em định xử lý thế nào đây?"

Diệp Mãn Chi sảng khoái đáp: "Chị Mao, em dù gì cũng từng làm cán bộ, đương nhiên phải ủng hộ công cuộc xây dựng đất nước rồi! Hôm nay em tới là để làm thủ tục ký gửi đấy ạ! Đem nhà gửi cho Phòng quản lý, vừa có tiền tô lại vừa ủng hộ được công tác của công xã, em nhất định phải hưởng ứng chứ! Nhà em giờ lại thêm miệng ăn, gánh nặng gia đình tăng lên, căn nhà đó mà cho thuê được thì mỗi tháng ít ra cũng có thêm dăm ba đồng đồng ra đồng vào, đỡ đần được bao nhiêu!"