Nông Gia Tiểu Phúc Nữ - Chương 1061

Sư gia rũ mắt xuống. Đại nhân thông tuệ như vậy, nguyên do trong đó ngài ấy không thể không đoán ra.

Lũ lụt Ích Châu ba năm trước, không chỉ thành Ích Châu mà còn mấy hương trấn bên dưới, mười nhà thì chín nhà trống, hộ còn lại cũng có thể là người già neo đơn.

Những bần dân không quyền không thế bỏ chạy đi nơi khác, ai biết bọn họ còn sống hay không, cho dù còn sống, ai biết còn có thể quay về không?

Cho nên lúc ấy, phàm là kẻ có năng lực đều tranh nhau tích trữ những ruộng đất bị nước lũ cuốn trôi.

Một số địa chủ nhỏ chỉ là lén lút di dời mốc giới, hoặc nhân lúc cháy nhà mà đi hôi của, mua đất giá rẻ từ lưu dân về quê. Nhưng mấy dòng họ lớn ở thành Ích Châu, thậm chí đến giá rẻ cũng chẳng cần bỏ ra.

Đi một chuyến vào nha môn, trực tiếp vung b.út, ruộng tốt biến thành đất hoang, đất hoang lại biến thành ruộng đất dưới danh nghĩa của họ, cũng chỉ cần hai thủ tục mà thôi.

Lúc ấy thành Ích Châu mưa gió bấp bênh, từ Tiết độ sứ cho đến một tên thư lại đều bị bắt, ngay cả Ích Châu vương cũng vì chuyện lũ lụt mà liên tục bị buộc tội.

Cho nên khi Đường huyện lệnh nhận lệnh triều đình đến thành Ích Châu, địa chủ ở đây còn nhiều hơn bần dân. Tương tự, số ruộng đất đó, cái nên chiếm, cái không nên chiếm đều bị chiếm đi không ít.

Tiết độ sứ và Thứ sử mới nhậm chức cùng với Đường huyện lệnh, để những lưu dân đang lưu lạc bên ngoài có thể quay về, đã dùng cả biện pháp cứng rắn lẫn mềm mỏng, ép các gia tộc lớn phải nhả ra không ít ruộng đất để an trí lưu dân.

Nhưng so với huyện La Giang, số ruộng đất họ nhả ra chẳng khác nào vắt sữa con dê đã cạn, cần phải ngừng lại rất lâu, sau đó dùng sức vắt mới có thể nặn ra được một giọt.

Vậy mà vụ kiện tụng lần này giữa Quý gia và Ứng gia lại là một sự cố bất ngờ. Bất ngờ đến mức Đường huyện lệnh vừa vắt một cái đã nặn ra cả một bát sữa dê lớn. Không chỉ Đường huyện lệnh, ngay cả Tiết độ sứ và Thứ sử đều kinh ngạc.

Mấy ngày nay hai người họ vẫn luôn im lặng như gà, lặng lẽ đỡ đòn áp lực từ khắp nơi thay cho hắn.

Các gia tộc nắm giữ đất đai, nhưng chỉ có đất thì có tác dụng gì?

Không có người, trong tay ngươi có nhiều đất đến đâu cũng không biến ra được lương thực, không biến thành bạc được.

Thỉnh thoảng xuống nông thôn khuyến khích nông nghiệp, Đường huyện lệnh đã thấy tá điền và người hầu của các đại gia tộc trồng trọt thế nào. Vì người ít đất nhiều, trừ những ruộng tốt đặc biệt được canh tác kỹ lưỡng, còn lại đều là đào cái hố ném hạt giống xuống, thậm chí phần lớn bỏ hoang ở đó.

Mấy vị đại lão gia cũng không vội, họ cũng sẽ mua người hoặc thuê người đi cày cấy, nhưng rất ít.

Đường huyện lệnh biết họ đang chờ đợi điều gì.

Chờ đến mùa đông, thời tiết lạnh giá, việc ít, người thiện lương nguyện ý bố thí cũng ít đi. Mấy ngàn, thậm chí hàng vạn lưu dân trong và ngoài thành Ích Châu không nhà để về, không có gạo để ăn, sẽ phải làm sao đây?

Lúc này chỉ cần một bát gạo, một lời thì thầm to nhỏ, những người này có thể toàn bộ biến thành ẩn hộ (hộ dân không đăng ký hộ khẩu).

Ẩn hộ, căn bản không thể gọi là người (công dân), bởi vì họ không có tịch thư, còn thua cả lưu dân, là những người hoàn toàn không có hộ khẩu.

Cho nên, chủ nhân có thể tùy tâm trạng mà trả thù lao, tùy tâm trạng mà thu địa tô, không cần nộp thuế thân thay cho họ.

Tưởng rằng làm hạ nhân dễ lắm sao?

Nô tịch (người ở đợ có giấy tờ) là do chủ nhà nộp thuế.

Còn tá điền, địa tô thu được có quy định mức trần. Tuy rằng dân không kiện quan không xét, nhưng truyền ra ngoài rằng nhà ngươi thu sáu bảy phần địa tô, chỉ cho tá điền ba bốn phần, thì chắc chắn sẽ mang tiếng khắc nghiệt.

Đại gia chi tộc, ai mà không quý trọng thanh danh chứ?

Nhưng ẩn hộ thì khác, đó đâu phải là "người" (trên giấy tờ)!

Đường huyện lệnh cũng xuất thân từ đại tộc công t.ử, trước kia có lẽ thanh phong minh nguyệt không biết những chuyện này, nhưng hắn làm huyện lệnh hơn hai năm, chưa nói đến việc thẩm án, chỉ riêng việc xử lý lưu dân hàng năm, nghe được những tin tức thật giả lẫn lộn, lại thêm phụ thân nhắc nhở, hắn muốn không biết cũng khó.

Nơi khác hắn không quản được, nhưng đúng như Dương Hòa Thư nói, làm chức nào thì lo việc chức ấy, hắn đã là quan phụ mẫu của huyện Hoa Dương thì phải quản cho tốt địa bàn của mình.