Nữ Thượng Thư Đầu Tiên Của Đại Sở - Chương 8

Chưởng quầy rửa tay sạch sẽ rồi từ từ mở cuộn giấy, nét chữ rắn rỏi hiện ra trước mắt mọi người.

“Đúng rồi, đây là nét chữ của tiên sinh!”

“Bài này có nhan đề Tào Hà Nghị.”

“Giá gạo ở kinh thành tăng vọt, ngay cả món ăn ở Lãm Nguyệt Lâu cũng đắt hơn ba phần mười.”

“Lẽ nào tiên sinh đã có cách trị sông vận lương?”

“Đừng chắn đường, để ta xem với!”

“Cứ để chưởng quầy mở hết bài văn ra đã.”

“Ai còn chen lên, giấy sẽ bị xé hỏng mất.”

Đám đông càng lúc càng chen lấn hỗn loạn, tỷ tỷ ra hiệu cho ta lên tiếng.

Những ngày qua, khi mài mực giúp tỷ ấy, ta đã bị bắt nghe bài văn ấy không biết bao nhiêu lần.

Mỗi lần tỷ ấy sửa một chỗ lại bắt ta đọc từ đầu, đọc mãi tới mức ta nhớ rõ phải ngắt ở câu nào, không được đọc sai con số nào.

Tỷ ấy không tự đọc đâu phải vì sợ những tiếng chất vấn đầy lầu, mà vì muốn giao cuộn giấy cho chưởng quầy trưng bày để mọi người cùng nhìn nét chữ, rồi để ta truyền nội dung tới cả những người đứng cuối hàng.

Ta hắng giọng, đọc thuộc lòng toàn bộ bài văn cho mọi người nghe.

Trước tiên, tỷ tỷ chỉ ra việc vận chuyển lương thực theo đường thủy bị gián đoạn không hoàn toàn do lũ lụt hay sông đóng băng, mà căn bệnh tích tụ thực sự nằm ở cửa ải và quan lại.

Một thạch gạo Giang Nam bị bóc lột qua hết tầng này tới tầng khác, khi tới kinh thành, phí tổn đã đội lên gấp mấy lần.

Tỷ ấy đề nghị dựng kho theo từng chặng, vận chuyển tiếp sức, bãi bỏ những trạm kiểm soát dư thừa, lại cho quân vận lương khai khẩn đồn điền, lấy nguồn lợi từ vận lương nuôi việc vận lương.

Bài văn không chỉ mắng tham quan, mà còn viết rõ từng bước phải tiến hành thế nào.

Tại Giang Hoài, Tề Lỗ và Trực Lệ đều lập kho trung chuyển, thuyền bè không cần đi lại hết toàn tuyến.

Số lương của mỗi chặng được kiểm đếm ngay lúc bàn giao, người phụ trách là ai, hao hụt bao nhiêu đều ghi vào sổ.

Mùa đông đường thủy khó đi thì phải tích trữ lương thực sớm ở miền Bắc, không đợi đến khi sông đóng băng mới cuống cuồng cầu cứu...

Tỷ tỷ còn tính ra các khoản thuế phí chồng chất đã đẩy giá một thạch gạo thành giá ba thạch ra sao, để cả người không hiểu việc sông ngòi cũng nhận rõ tiền của bách tính rốt cuộc đã chảy vào túi ai.

Tửu lâu dần lặng xuống, ngay cả tiểu nhị chạy bàn cũng ngừng bước lắng nghe.

Chữ cuối cùng vừa dứt, qua một hồi lâu mới có người vỗ tay.

“Bài văn hay!”

“Không chỉ bàn chuyện ngoài mặt, mà đã thực sự tìm ra căn nguyên.”

“Không hổ là Thanh Ngôn Khách tiên sinh!”

“Ai ngờ một bài văn như thế lại được viết bởi một nữ t/ử?”

Tiếng khen ngợi càng lúc càng dâng cao, nhưng Lục Hoài Cẩn chỉ nhìn chằm chằm tỷ tỷ, khẽ nói: “Ta nhớ nàng giỏi nhất là lối chữ khải thanh mảnh như trâm hoa.”

Lục Hoài Bình lập tức bám lấy câu ấy.

“Thì ra là vậy!”

“Bài văn thật ra do Hạ đại nhân viết, đúng không?”

“Để lấy lại thể diện cho con gái, Hạ đại nhân mới giao thân phận Thanh Ngôn Khách cho nàng ấy.”

Không ít người lại cảm thấy suy đoán này hợp lý hơn.

“Bút lực và tầm nhìn như vậy phải là của trọng thần triều đình mới đúng.”

Lục Hoài Cẩn thở dài, khuyên tỷ tỷ.

“Dù hai phủ không kết thông gia, nàng cũng chẳng cần làm tới mức này.”

“Danh tiếng trộm được rốt cuộc vẫn là giả.”

Tỷ tỷ nhìn hắn rồi lắc đầu.

“Ta lại từng kết giao với người như ngươi nhiều năm.”

Tỷ ấy ngồi xuống trước án thư, ta trải giấy giúp tỷ.

“Đã muốn ta tự chứng minh, vậy xin Lục thế t/ử ra đề.”

Yết hầu Lục Hoài Cẩn khẽ động.

“Vừa rồi nàng viết về những tệ nạn của việc vận lương đường thủy.”

“Bây giờ hãy viết một bài bàn về lợi ích của vận lương đường thủy đối với triều đình và bách tính.”

Cùng một chuyện, vừa phê phán mặt hại, giờ lại phải ca ngợi mặt lợi, chỉ sơ sẩy một chút sẽ tự mâu thuẫn.

Tỷ tỷ chỉ suy nghĩ chốc lát rồi nâng b/út viết, nhã gian lập tức không còn tiếng động nào khác.

Đề bài Lục Hoài Cẩn đưa ra vốn không công bằng.

Nếu bảo tỷ tỷ viết lại về tệ nạn, mọi người sẽ nói tỷ ấy đã chuẩn bị sẵn từ trước.

Bây giờ ép tỷ ấy đứng ở góc nhìn đối lập, nếu ca ngợi hoàn toàn sẽ tự phủ định bài trước, còn nếu vẫn chỉ phê phán thì bị buộc tội lạc đề.

Thế nhưng tỷ tỷ trước tiên viết về công lao của kênh đào trong việc vận chuyển lương thực từ Nam ra Bắc, nối thông đường giao thương, sau đó giải thích một chế độ có lợi không có nghĩa người thực thi nó vĩnh viễn không mắc sai lầm.

Lợi và hại không phải hai lời nói trái ngược; chính vì vận lương quan trọng nên càng phải loại trừ những sâu mọt đang đục khoét nó.

Lục Hoài Cẩn tận mắt nhìn tỷ tỷ múa b/út, sắc mặt dần mất hết huyết sắc.

Nét chữ trên giấy khoáng đạt, mạnh mẽ, hoàn toàn khác người con gái khuê các lặng lẽ chép sách trong ký ức của hắn.

Hắn thất thanh lẩm bẩm: “Sao có thể... rõ ràng ta từng thấy nét chữ khải như trâm hoa của nàng... sao nàng có thể là Thanh Ngôn Khách?”

Ngòi b/út của tỷ tỷ vẫn không ngừng...

“Lối chữ khải trâm hoa là viết cho người trong chốn thâm trạch xem.”

“Chữ của Thanh Ngôn Khách là viết cho thiên hạ xem.”

Lục Hoài Cẩn lùi hai bước, làm đổ chén rượu cũng chẳng hay biết.

Trong đám người vây xem đã có kẻ đọc lớn bài văn mới: tỷ tỷ thừa nhận lợi ích của vận lương đường thủy trong việc nối liền Nam Bắc, cung ứng cho kinh sư, rồi chỉ ra rằng chỉ khi cắt giảm quan lại thừa thãi, chỉnh đốn các trạm kiểm soát, lợi ích ấy mới thực sự đến tay bách tính.

“Viết hay lắm!”

“Bỏ những cửa ải chồng chất mới là trị tận gốc.”

“Vận chuyển theo từng chặng, cho quân vận lương khai khẩn đồn điền, sao trước đây chẳng ai nghĩ ra cách ấy?”

“Ban nãy ta nghi ngờ Hạ cô nương, là ta nhìn người không thấu.”

“Có kiến thức và b/út lực đến thế, không phải tiên sinh thì còn có thể là ai?”