Thái Tử Phi Lấy Đức Phục Người - Chương 192:"

Trên khuôn mặt Nhậm Hồng Duy hiện rõ vẻ hoang mang, khó hiểu.

Đây là lần đầu tiên hắn đảm nhận trọng trách đứng đầu một nha môn. Khi nhận được lệnh bổ nhiệm, hắn vừa căng thẳng lại vừa hưng phấn, tràn đầy tráng chí ôm ấp hy vọng sẽ làm mọi việc thật hoàn hảo. Thế nhưng, Trạm Khí Tượng vốn là một cơ cấu mới toanh, đối mặt với một nha môn rỗng tuếch như tờ giấy trắng, nhất thời hắn chẳng biết phải bắt đầu từ đâu.

Hắn đem nỗi băn khoăn trong lòng thưa với trưởng bối trong nhà, liền được trưởng bối điểm hóa: *Trạm Khí Tượng là do một tay Thái t.ử phi đề xướng mà thành, trên đời này chẳng có ai hiểu rõ tác dụng của nó hơn ngài ấy.*

Chính vì lẽ đó, mới có lời mời thị sát ngày hôm nay.

Tô Minh Cảnh nghe hắn hỏi xong, đưa mắt nhìn hắn một cái rồi đáp: "Nhậm đại nhân đã hiểu sai tác dụng căn bản của Trạm Khí Tượng rồi. Tác dụng của nó không phải là để ngắm thiên tượng, cũng chẳng phải là xem bốn mùa thời tiết thay đổi để làm cảnh, mà là đem những thay đổi của thời tiết thông báo cho bách tính bên dưới."

"Ví như, Khâm Thiên Giám quan sát thiên tượng, đoán được ngày mai có mưa. Người của Trạm Khí Tượng cần phải đem tin tức này thông báo cho bách tính biết từ trước ngày mai, để bách tính có sự chuẩn bị, từ đó điều chỉnh lại kế hoạch đồng áng."

Nàng trầm ngâm một lát rồi nói tiếp: "Ừm, cái này gọi là... dự báo thời tiết."

"Dự báo thời tiết, dự báo thời tiết..." Nhậm Hồng Duy lẩm nhẩm bốn chữ này. Càng niệm, giọng điệu của hắn càng trở nên kích động, ánh sáng trong đáy mắt cũng rực rỡ hơn. Cuối cùng, hắn nhìn Tô Minh Cảnh, cảm thán từ tận đáy lòng: "Thái t.ử phi dùng từ quả thật vô cùng chuẩn xác! Chuyện này đích thực nên gọi là 'dự báo thời tiết'."

Tô Minh Cảnh góp ý: "Muốn đem dự báo thời tiết thông báo kịp thời cho bách tính dưới trướng kinh thành, với trình độ kỹ thuật hiện tại, chúng ta chỉ có thể dựa vào sức người. Nhậm đại nhân có thể sai người đem dự báo thời tiết mỗi ngày truyền đạt xuống các hương lý, rồi do Lý trưởng các vùng sắp xếp, truyền tin tức đó qua từng lớp xuống tận các thôn làng."

Ở thời đại này, mỗi thôn làng đều do một Thôn trưởng cai quản, mà đứng trên Thôn trưởng chính là Lý trưởng. Về một mặt nào đó, Lý trưởng tuy không được coi là quan lại chính thức của triều đình, nhưng lại nắm giữ một vài chức quyền nhất định mang tính quản lý hương bang.

Nhậm Hồng Duy gật đầu liên tục, nét mặt như được rẽ mây mù thấy ánh mặt trời.

Tô Minh Cảnh lại dặn dò: "Có một điểm Nhậm đại nhân phải cực kỳ chú ý. Dù ở cùng một khu vực, khí tượng cũng có thể khác biệt hoàn toàn. Chỉ cách nhau gang tấc, bên này đổ mưa nhưng bên kia trời lại hửng nắng, huống hồ chi là cả một dải đất kinh thành rộng lớn. Cho nên, dự báo thời tiết cũng phải 'tùy nơi mà định'!"

Dương Lý trưởng là một Lý trưởng bình thường ở vùng ngoại ô kinh thành, ngày ngày quản lý chuyện lớn chuyện nhỏ của mười thôn quanh vùng.

Lão vốn là người đọc sách. Chỉ có điều, sau khi thi đỗ Tú tài, lão chẳng còn cách nào tiến xa hơn được trên con đường khoa cử. Hơn ba mươi tuổi, biết mình vô vọng chốn quan trường, lão đành buông xuôi tâm tư lều chõng.

Năm lão bốn mươi tuổi, nhờ trên người có chút công danh, tính tình lại đức cao vọng trọng, nên được mọi người nhất trí đề cử làm Lý trưởng cai quản quanh vùng.

Chớp mắt một cái, từ ngày ngồi lên vị trí Lý trưởng đến nay đã hăm ba năm trôi qua. Lão cũng đã bước sang cái tuổi "tri thiên mệnh" (50 tuổi). Những năm qua, mọi công việc bề trên giao phó lão đều làm đâu ra đấy, vô cùng thỏa đáng, nhờ vậy danh vọng lại càng thêm vang xa.

Ngày hôm đó, Dương Lý trưởng bị quan sai gọi lên nha môn. Đến nơi lão mới vỡ lẽ, người bị gọi tới không chỉ có mình lão, mà toàn bộ Lý trưởng của các vùng lân cận kinh thành đều bị triệu tập đến đây, trong số đó có không ít gương mặt lão quen biết.

Cả đám người chen chúc trong một gian phòng của nha môn, đưa mắt nhìn nhau, trên mặt ai nấy đều lộ vẻ mờ mịt. Chẳng ai hiểu quan sai đột nhiên gọi bọn họ tới nha môn để làm gì.

Cũng may người của nha môn không để họ phải đợi lâu. Rất nhanh, một vị đại nhân tự xưng là quan viên của "Trạm Khí Tượng" xuất hiện trước mặt họ. Quan viên nọ dặn dò một hồi, đến cuối cùng chốt lại:

"Giờ Thân mỗi ngày, chúng ta sẽ dán bản 'dự báo thời tiết' của ngày hôm sau tại nha môn. Mong các vị Lý trưởng có thể kịp thời truyền đạt tin tức này cho thôn dân bên dưới... Đây là dự báo thời tiết của ngày mai và ngày kia: Ngày mai nắng, ngày kia nắng chuyển sang nhiều mây!"

Vị đại nhân kia dứt lời liền quay lưng rời đi, để lại một đám Lý trưởng chụm đầu vào nhau, xôn xao bàn tán.

"Thế này là bắt chúng ta ngày nào cũng phải đến nha môn điểm danh nhận tin sao? Làm vậy chẳng phải quá phiền toái rồi ư?"

"Ngày mai nắng, ngày kia nắng chuyển nhiều mây... Đây chính là cái 'dự báo thời tiết' mà vị đại nhân kia nói đó hả?"

"Ba cái chuyện này có cần thiết phải làm rùm beng lên vậy không?"

...

Giữa tiếng ồn ào náo động, Dương Lý trưởng cùng mấy vị Lý trưởng quen biết cũng đang tụ tập thảo luận chuyện này.

"... Chuyện này quả thực phiền toái quá. Dương Lý trưởng, ông thấy chuyện này thế nào?" Một vị Lý trưởng thân thiết lên tiếng hỏi ý kiến lão.

Dương Lý trưởng tỉnh lại từ trong dòng suy nghĩ, từ tốn đáp: "Ta lại thấy việc này cực kỳ tốt."

Dưới ánh mắt chăm chú của mọi người, lão chậm rãi giải thích: "Các vị và ta tuy mang tiếng là Lý trưởng, nhưng chung quy cũng chỉ là dân quê. Chúng ta hiểu rõ hơn ai hết nỗi cực nhọc của việc cày cấy ngoài đồng. Làm ruộng, quan trọng nhất chính là thời tiết và tiết khí."

"Lúc gieo hạt cần có mưa, nếu trời cứ nắng chang chang, hạt giống làm sao nảy mầm nổi. Nhưng lúc thu hoạch lại cần trời tạnh ráo, bằng không cây trái bị trận mưa lớn trút xuống, ngoài đồng thiệt hại nặng nề, năm sau bách tính lấy gì bỏ vào bụng, chỉ có nước chịu đói."

"Nhưng nếu có cái dự báo thời tiết này, cho chúng ta biết thời tiết ngày mai, ngày kia ra sao, chúng ta hoàn toàn có thể dựa vào đó mà sắp xếp việc đồng áng."

"Ví như mùa xuân, biết ngày kia có mưa, chúng ta sẽ tranh thủ chuẩn bị hạt giống để gieo hạt. Hoặc như mùa thu, cũng có thể dựa vào dự báo thời tiết để sắp xếp thu hoạch, tranh thủ gặt hái hoa màu trước khi trời đổ mưa để tránh bị thất thu..."

Dương Lý trưởng tuy mang danh Tú tài, nhưng không phải loại thư sinh trói gà không c.h.ặ.t, chẳng biết sự đời. Trong nhà lão cũng có vài chục mẫu ruộng, ngày thường lão vẫn đích thân xuống đồng cày cấy, nên khi nhắc đến chuyện nông tang, lão phân tích đâu ra đấy, lời lẽ vô cùng thiết thực.

Nói đến chuyện thu hoạch mùa thu, giọng lão chợt khựng lại, rồi như bừng tỉnh ngộ: "Hiện giờ đang đúng vào vụ thu hoạch mùa thu, triều đình đột nhiên có sự an bài thế này, chẳng lẽ chính là để đề phòng trời bất chợt đổ mưa lớn, làm hư hại mùa màng của bách tính sao?"

Nghe vậy, có người bĩu môi khinh khỉnh: "Mấy vị đại lão gia ngồi chễm chệ trên cao thì biết cái thá gì về chuyện cày cấy của nhà nông? E là lại nghĩ ra cách vơ vét của dân bằng hình thức khác thì có!"

Kẻ này nói xong, đảo mắt nhìn quanh một vòng, thấy không ai chú ý tới góc này mới đè thấp giọng lầm bầm: "Hơn nữa, nãy các ông cũng nghe vị đại nhân kia nói rồi đấy, việc này là do vị Thái t.ử phi của Đông Cung đề xướng!"

"Cái gì mà Thái t.ử phi thấu hiểu nỗi khổ của dân, thương cảm dân sinh gian nan..." Kẻ nọ hừ lạnh, "Đàn bà con gái, tóc dài kiến thức ngắn, thì hiểu cái gì gọi là nỗi khổ của dân? Ta thấy chẳng qua chỉ là làm trò lấy le, cốt để thu hút sự chú ý của thiên hạ mà thôi!"

Dương Lý trưởng nghe những lời này, không nhịn được mà nhíu mày thật c.h.ặ.t.

Lão biết kẻ đang cất lời. Gã này họ Tiền, mọi người thường gọi là Tiền Lý trưởng. Gã và Dương Lý trưởng vốn dĩ không ưa gì nhau, tính tình trái ngược một trời một vực. Gã lúc nào cũng mang tư tưởng khinh thường nữ nhi, cho rằng nữ nhân vô dụng, đã làm phụ nữ thì phải "tại gia tòng phụ, xuất giá tòng phu", tuyệt đối không được phép có chủ kiến riêng.

Ngày trước khi Hoàng thượng phong Thái t.ử phi làm "Đốc sát", gã từng lớn tiếng rêu rao bày tỏ sự bất mãn, chê bai đây là chuyện "gà mái gáy sáng", là điềm báo họa mất nước.

— Đại Lân triều vốn dĩ không có "ngục văn tự" (bắt bớ vì lời ăn tiếng nói), bách tính được tự do ngôn luận, nên Tiền Lý trưởng mới to gan dám buông những lời ngông cuồng như vậy.

Dương Lý trưởng có chút bất bình, lên tiếng phản bác: "Tiền Lý trưởng nói vậy e là có phần phiến diện rồi. Khoan hãy bàn đến việc dự báo thời tiết này có tác dụng thật hay không, nhưng cả ông và ta đều xuất thân nhà nông, hiểu rõ nhất tầm quan trọng của thời tiết đối với việc cày cấy. Thái t.ử phi có thể cân nhắc đến điểm này, chứng tỏ ngài ấy không phải loại người chỉ biết nói suông."

Tiền Lý trưởng liếc xéo lão, buông lời âm dương quái khí mỉa mai: "Dương Lý trưởng vẫn y như ngày trước nhỉ, rất thích bênh vực cho đàn bà con gái. Chỉ hận Dương Lý trưởng lại sinh ra trong lốt đàn ông, nếu cho ông chọn lại, có khi ông thà làm đàn bà còn hơn ấy chứ?"

Dương Lý trưởng tức giận quát: "Ông...!"

Thấy hai người sắp sửa to tiếng, những người bên cạnh vội vàng nhảy vào hòa giải theo thói quen: "Thôi thôi thôi! Hai ông đừng có động tí là bốc hỏa, chúng ta đang bàn chính sự cơ mà, dẹp mấy ân oán cá nhân sang một bên đi đã."

Dương Lý trưởng hừ lạnh một tiếng.

Những lời bàn luận sau đó của đám người, Dương Lý trưởng cũng mất sạch hứng thú, chẳng buồn tham gia. Mãi đến lúc sau, khi một người bạn thân thiết hỏi lại ý kiến của lão, lão mới nghiêm mặt đáp:

"Người khác thế nào ta không biết, nhưng ta dự định sẽ làm đúng theo sắp xếp của triều đình. Cùng lắm chỉ tốn chút công chạy đi chạy lại, có mất đồng bạc nào đâu, cớ sao lại không làm? Hơn nữa, triều đình làm sao rảnh rỗi đi hại chúng ta chứ?"

Người bạn cảm thán: "Nếu cái dự báo thời tiết này mà thực sự đoán chuẩn xác được thời tiết của mấy ngày tới, thì đối với việc cày cấy quả thực là lợi ích vô cùng. Nhưng mà... con người có phải là thần tiên đâu, làm sao đoán đúng sự thay đổi của ông trời được?"

Dương Lý trưởng gật đầu, rất đồng tình với lời của bạn mình.

Thời tiết vốn dĩ là nhìn sắc mặt ông trời, phàm nhân mắt thịt làm sao có thể nắm bắt chuẩn xác những thay đổi thất thường của tạo hóa?

Khung cảnh tương tự như nhóm của Dương Lý trưởng cũng diễn ra ở các nha môn khắp nơi quanh kinh thành. Và dĩ nhiên, thái độ và sự lựa chọn của các Lý trưởng cũng muôn hình vạn trạng.

Dương Lý trưởng thấu hiểu tác dụng của dự báo thời tiết đối với nông sự. Lão không chỉ cắt cử con trai mỗi ngày chạy lên nha môn một chuyến để xem tin, mà còn đích thân triệu tập Thôn trưởng của các thôn dưới quyền đến dặn dò kỹ lưỡng, yêu cầu họ chạng vạng mỗi ngày đều phải cử người đến nhà lão lấy tin.

Lão cũng bắt chước nha môn, dựng một tấm bảng gỗ trước cửa nhà để ghi dự báo thời tiết. Thậm chí lão còn tự mày mò sáng tạo, nghĩ ra cách vẽ hình minh họa: trời nắng thì vẽ mặt trời, trời nhiều mây thì vẽ đám mây. Như vậy, các Thôn trưởng và dân làng dù không biết chữ, chỉ cần nhìn hình cũng biết thời tiết ngày mai ra sao.

Một ngày, hai ngày, rồi ba ngày...

Bảy ngày liên tiếp trôi qua, thời tiết lúc nào cũng nắng đẹp, vạn dặm không một gợn mây. Dự báo thời tiết của Trạm Khí Tượng bỗng chốc trở nên dư thừa. Điều này khiến một số Lý trưởng dần sinh ra tâm lý chểnh mảng, thậm chí bắt đầu hoài nghi cái gọi là "dự báo thời tiết" của Trạm Khí Tượng.

"Mấy ngày nay hôm nào trời cũng nắng chang chang, đào đâu ra bóng dáng một đám mây. Thậm chí ngay cả ta nhắm mắt cũng đoán được ngày mai trời sẽ nắng!"

Nhà nông trông trời trông đất mà sống, tất nhiên bản thân họ cũng dắt túi ít nhiều kinh nghiệm nhìn trời đoán thời tiết. Dự báo của Trạm Khí Tượng hoàn toàn trùng khớp với suy đoán của họ. Nếu đã vậy, họ cần quái gì phải tốn công đi xem dự báo thời tiết của nha môn nữa?

Luồng suy nghĩ này vừa lan ra, số lượng Lý trưởng chểnh mảng ngày càng nhiều. Nhưng Dương Lý trưởng thì khác, lão lại càng thêm tin phục cái "Trạm Khí Tượng" này.

Bảy ngày nắng gắt liên tiếp, đồng nghĩa với việc Trạm Khí Tượng đã tiên đoán chính xác suốt bảy ngày ròng rã. Có thể chỉ là trùng hợp, nhưng lão không dám đ.á.n.h cược. Dù sao người chạy vặt cũng là con trai lão, sẵn tiện bắt nó đem mớ rau quả trong nhà lên huyện bán, đúng là một công đôi việc.

Nhưng rồi, vào ngày thứ chín, dự báo thời tiết của Trạm Khí Tượng rốt cuộc cũng có sự thay đổi.

"... Ngày mai có gió, ban đêm e có mưa, ngày kia mưa to." Dương Lý trưởng lẩm nhẩm đọc dòng chữ dự báo thời tiết hôm nay, đôi lông mày bất giác nhíu c.h.ặ.t, chìm vào suy tư.