Thập Niên 60: Cuộc Sống Tốt Đẹp - Chương 72.1: Cải Cách Ập Đến Và Chuẩn Bị Cho Kỳ Thi Đại Học (1)
Cập nhật lúc: 25/04/2026 08:00
Làn sóng cải cách mở cửa cứ thế ập đến đầy mạnh mẽ.
Dù nơi này chỉ là một huyện lỵ nhỏ bé nhưng trước cuộc biến cách lịch sử to lớn cũng chẳng thể nào đứng ngoài cuộc. Đương nhiên phần lớn mọi người vẫn còn đang ngơ ngác như người đi trong sương mù, cùng lắm chỉ thầm vui mừng vì nhiều món đồ giờ đây không cần tem phiếu cũng mua được, dù có đắt hơn chút đỉnh thì sự tiện lợi là điều không thể phủ nhận.
Chỉ có một bộ phận nhỏ cảm nhận được cơ hội mà cải cách mở cửa mang lại.
Tống Cúc Hoa vừa không thuộc nhóm người thông minh lanh lợi cũng không thuộc nhóm người chậm chạp ngơ ngác. Cô cảm thấy hoang mang vô định muốn thay đổi nhưng không biết bắt đầu từ đâu hoặc nói trắng ra là thiếu sự quyết đoán. Thực ra cô không sợ mất mặt mà là sợ mất công việc hiện tại. Dù sao mỗi tháng cũng cầm chắc hơn hai mươi đồng tiền lương, nhỡ đâu đi buôn bán nhỏ mà lỗ vốn lại mất cả bát cơm sắt thì biết làm sao...
Do dự mãi cô theo thói quen lại tìm đến mẹ ruột để xin lời khuyên.
Bà Triệu Hồng Anh chẳng cần suy nghĩ, trả lời dứt khoát:
“Muốn làm thì cứ làm, dù sao thằng Thắng Lợi nhà con có năng lực kiếm tiền nuôi gia đình, sợ cái gì?”
Chỉ một câu nói đó Tống Cúc Hoa quyết định thử sức. Vừa hay từ nhỏ cô đã có hứng thú với may vá, ngoài bán vải vóc quần áo cô còn có thể dựng cái sạp nhận sửa chữa quần áo cho người ta.
Người thay đổi không chỉ có mình Tống Cúc Hoa, hay nói đúng hơn đây không phải chuyện của riêng một huyện hay một tỉnh.
Không lâu sau ngày hôm đó đội thi công kéo đến huyện lỵ. Đầu tiên là dựng cột điện khắp các nẻo đường, quyết tâm để mọi ngóc ngách trong huyện đều sáng đèn khi màn đêm buông xuống. Hai tháng sau cả huyện lỵ đều có điện chứ không chỉ giới hạn ở cơ quan chính quyền, trường học hay nhà máy như trước.
Sau khi huyện lỵ được cấp điện toàn bộ, các đội thi công bắt đầu tiến về các thôn làng ở nông thôn.
Hiện tại công xã nhân dân vẫn còn đó nhưng các đại đội sản xuất bên dưới đã đổi tên thành ủy ban thôn, dưới nữa là các tổ sản xuất. Đại lãnh đạo vẫn là Triệu Kiến Thiết còn Tống Vệ Quốc nhờ sự đề cử của Triệu Kiến Thiết mà trở thành tổ trưởng một tổ sản xuất.
Việc thi công trong thôn phiền phức hơn trên huyện nhiều, chủ yếu do nhà cửa người dân thưa thớt không tập trung như huyện lỵ, nơi một cái sân nhỏ có thể chứa mấy hộ gia đình.
Tuy nhiên dù chậm đến mấy thì vì thôn không lớn, một tháng sau cũng hoàn thành. Tống Vệ Đảng nhân cơ hội này bắt mối với đội thi công. Ban đầu anh ta chỉ làm phó cho Tống Vệ Quốc, giúp tiếp đãi đội thi công lại lo chuyện ăn ở cho họ trong thời gian làm việc tại thôn. Nhưng dần dà tên "phó tướng" này gần như trở thành thành viên của đội thi công. Anh ta không cần tiền công, cứ xăng xái chạy việc nên rất nhanh từ phụ việc thành thợ chính. Khi công việc trong thôn hoàn tất, Tống Vệ Đảng từ một thợ nề, thợ mộc nghiệp dư đã trở thành một thợ điện lành nghề.
Thôn của họ là thôn giàu có nổi tiếng xa gần nên được kéo điện đợt đầu. Trong khi các nơi khác chưa xong, Tống Vệ Đảng dứt khoát đi theo đội thi công. Có điều lần này không phải làm không công nữa mà được trả lương đàng hoàng.
Tiền công chắc chắn không nhiều nhưng vì đội thi công đi đến đâu đều được thôn đó bao ăn ở nên số tiền cầm về coi như là thu nhập ròng. Sau khi theo đội chạy khắp các thôn lân cận, anh ta mang về nhà gần một trăm đồng.
May mắn hơn nữa là vì thợ điện quá hiếm nên khi Tống Vệ Đảng vừa tiếc nuối vì hết việc thì Triệu Kiến Thiết đã tìm đến chính thức mời anh ta làm thợ điện của thôn, thu nhập mỗi tháng nhỉnh hơn Tống Vệ Quốc một chút xíu.
Tống Vệ Quốc cạn lời đành chấp nhận số phận. Dù sao người nhà không hơn anh ta cái này thì cũng hơn cái khác.
Chỉ là quay đi quay lại, anh ta lại quay sang chê bai Tống Vệ Dân. Cùng là anh em ruột thịt, anh ta chẳng hiểu nổi sao thằng em ba này lại chẳng biết nhìn xa trông rộng gì cả? Tống Vệ Đảng đâu có thông minh, chỉ được cái chịu khó thế mà cũng tìm được đường kiếm tiền. Đáng tiếc, nói cũng như nước đổ đầu vịt, Tống Vệ Dân vẫn chỉ biết cắm mặt vào đất nhưng bù lại hoa màu nhà anh ta lúc nào cũng xanh tốt mỡ màng.
Một thời gian sau khi Hỉ Bảo và Mao Đầu nghỉ đông về nhà, ngạc nhiên phát hiện trong thôn đã có đèn điện, loa phóng thanh chạy điện và cả điện thoại.
Điện thoại là thứ hiếm lạ, mười mấy thôn quanh đây chỉ có thôn họ là có. Số điện thoại được thông báo cho toàn thể dân làng trong buổi họp đại hội, nếu có ai gọi đến loa phóng thanh sẽ oang oang gọi người đó ra nghe máy. Tuy nhiên từ khi lắp điện thoại đến giờ chưa có ai gọi khiến bà con trong thôn tiếc hùi hụi, chỉ mong một ngày nào đó cái loa sẽ gọi tên mình.
Lần đầu tiên mọi người ăn cơm tất niên dưới ánh đèn điện sáng trưng.
Trước kia vì mùa đông trời tối sớm, cơm tất niên hoặc ăn sớm hoặc phải chong đèn dầu mà ăn. Đèn dầu thì tù mù, lại tốn dầu, dù Tống gia không tiếc mấy đồng tiền dầu nhưng cũng không hoang phí kiểu đó. Thường thì mùa hè mới ngủ muộn chút chứ mùa đông trời vừa tối là chui vào chăn đi ngủ rồi.
Nhưng hôm nay có đèn điện lại là đêm giao thừa hiếm hoi, bà Triệu đặc cách cho thắp đèn muộn một chút. Cả đại gia đình quây quần bên nhau ăn uống vui chơi nói cười rôm rả. Điều đáng tiếc duy nhất là vắng mặt khá nhiều người.
Năm nay Tống Vệ Quân vẫn không về nhưng có gửi thư báo rằng chậm nhất là sang năm hoặc năm kia thì anh sẽ được điều về quân khu Bắc Kinh. Năm nay là thời điểm then chốt nên đành phải xin lỗi ba mẹ và con gái nhỏ thêm lần nữa.
Xuân Lệ cũng không về, cô cũng chọn cách viết thư và gửi bưu kiện. Cô báo tin đã theo lời bà nội dặn đi thăm Xú Đản. Xú Đản mọi việc đều tốt, đã trổ mã cao lớn và đẹp trai hơn xưa nhiều. Điều duy nhất khiến cô buồn là Xú Đản đã hoàn toàn xóa sạch ký ức về người chị cả này. Tuy nhiên Xú Đản biết mình trí nhớ kém, sau khi nghe giới thiệu lại thì cậu rất nhanh chấp nhận người chị lạ lẫm này và cũng gửi lời hỏi thăm chân thành đến mẹ, bà nội, Hỉ Bảo và Mao Đầu.
Ngoài ra còn có hai gã "hỗn đản" Tống Cường và Tống Vĩ.
Dù sao cũng đang rảnh rỗi, bà Triệu ra lệnh một tiếng, Mao Đầu lại gánh vác trọng trách đọc thư. Nếu thư của Tống Vệ Quân tràn đầy chân thành và áy náy thì thư của Xuân Lệ đúng là một bài văn than thở chính hiệu.
Đặc biệt ở cuối thư Xuân Lệ kể rằng cô và Xú Đản đã cùng ăn một bữa cơm rất thịnh soạn tại trung tâm thể d.ụ.c thể thao, hoàn toàn miễn phí, có cá có thịt có hoa quả mùi vị cực ngon. Thế nhưng ngay lúc chia tay sau bữa ăn, Xú Đản lại hỏi cô:
"Đúng rồi, vừa nãy chị bảo chị là ai nhỉ?"
Công bằng mà nói, Xuân Lệ khi viết thư đã cố kìm nén cơn điên tiết nhưng qua giọng đọc của Mao Đầu, tâm trạng uất ức muốn nổ tung tại chỗ của cô như hiện ra mồn một trước mắt mọi người.
Cả Tống gia đồng loạt cười phá lên. Trương Tú Hòa cười đến chảy cả nước mắt:
"Thằng Xú Đản này, cái thằng bé này... Ít nhất nó còn nhớ bà nội và hai đứa nhỏ."
Hỉ Bảo và Mao Đầu giờ đã trở thành thiếu nữ và thiếu niên phơi phới thanh xuân. Tuy nhiên trong mắt Trương Tú Hòa, hai đứa vẫn chỉ là những đứa trẻ con như ngày nào còn chập chững tập đi.
Đương nhiên Xú Đản trong lòng cô lại càng bé bỏng hơn, là đứa trẻ mãi mãi không chịu lớn.
“Xú Đản thật sự còn nhớ con ạ?”
Hỉ Bảo hơi nghi ngờ. Cô bé cảm thấy với cái trí nhớ cá vàng của Xú Đản, dù có nhớ mình có anh chị em thì chắc cũng chẳng nhớ nổi mặt mũi đâu. Hơn nữa lúc Xú Đản đi, cô bé và Mao Đầu còn chưa tốt nghiệp tiểu học, giờ đã sắp thi đại học đến nơi rồi.
Lời này vừa thốt ra cả nhà đều trầm mặc.
Tính ra cũng đã năm sáu năm rồi. Năm đó Hỉ Bảo chưa tốt nghiệp tiểu học vẫn là một cục bột tròn vo trắng trẻo mập mạp như b.úp bê cầu phúc. Nhưng đến nay nét bụ bẫm trẻ con đã biến mất, Hỉ Bảo giờ cao ráo thanh mảnh, ngoài nước da trắng ngần như cũ thì chỉ có đôi mắt to đen láy là còn lờ mờ nhận ra nét ngày xưa, còn lại...
Vẫn là bà Triệu lên tiếng an ủi:
“Hồi bé hai đứa giống nhau thế cơ mà biết đâu lớn lên vẫn giống.”
“Thế thì tiêu rồi, Xú Đản lớn lên thành con gái à.” Mao Đầu đặt bức thư của Xuân Lệ xuống lạnh lùng nói, “Hơn nữa mọi người đâu phải chưa thấy ảnh chụp của Xú Đản, giống chỗ nào chứ?”
Thực ra điểm tương đồng vẫn có, màu da hai đứa gần như không đổi vẫn y hệt hồi bé. Ngũ quan nhìn kỹ cũng có nhiều nét giống nhau. Tuy nhiên có lẽ do trưởng thành, khí chất của hai đứa hoàn toàn khác biệt không thể nào nhầm lẫn được.
Mao Đầu nói sự thật, đáng tiếc nói thật hay bị ăn đòn. Bà Triệu mất kiên nhẫn tát một cái vào gáy cậu:
“Đọc đi, đọc tiếp đi! Thư con Lệ xong rồi thì còn thư thằng Cường với thằng Vĩ nữa đó?”
“Không đọc đâu, xem thư hai ông ấy viết hại mắt lắm.”
Mao Đầu dứt khoát từ chối, ném thư cho cha mình.
Tống Vệ Quốc hít sâu một hơi, nhớ là ngày Tết không được đ.á.n.h con nhưng cuối cùng vẫn không nhịn được, học theo mẹ mình vỗ một cái lên đầu Mao Đầu:
“Bảo mày đọc thì mày đọc đi, lằng nhằng cái gì?”
Bị ép đến đường cùng, Mao Đầu bịt mũi rút giấy viết thư ra đọc tiếp.
Bỏ qua chữ viết xấu không b.út nào tả xiết, thư của Tống Cường và Tống Vĩ quả thực chẳng có gì đáng đọc. Hầu như lần nào cũng một nội dung na ná nhau: đầu tiên là hỏi thăm từng người trong nhà, sau đó báo tin hai anh em vẫn khỏe, rồi bắt đầu c.h.é.m gió. Chém đủ kiểu, c.h.é.m đủ tư thế. Ban đầu thì c.h.é.m miền Nam tốt đẹp thế nào, sau đó chuyển sang ca ngợi bản thân anh minh thần võ có tầm nhìn xa trông rộng, rồi đến khen mình thông minh tài trí, quyết đoán ra sao, cuối cùng...
“Không đọc nữa đâu, mọi người muốn đ.á.n.h thì đ.á.n.h đi.”
Mao Đầu đọc xong phần mở đầu thì buông xuôi. Thích làm gì thì làm, cậu không muốn chính miệng mình thốt ra mấy lời tự luyến đến rùng mình đó.
“Anh, để em đọc cho.”
Hỉ Bảo thuận tay cầm lấy bức thư, tốn chút công sức tìm chỗ Mao Đầu vừa dừng lại cất giọng lanh lảnh đọc tiếp.
