Thập Niên 60: Từ Mạt Thế Xuyên Về, Ta Ở Quân Khu Vừa Ăn Vừa Nghiên Cứu - Chương 128: Trực Giác Của Nhà Khoa Học

Không có máy ghi chép tự động, mọi số liệu đều cần nhân công thu thập và ghi chép đúng giờ.

Nhiệt độ thì còn dễ nói, cắm một cây nhiệt kế thủy tinh thật dài vào cổng đo nhiệt dự phòng của bồn lên men là có thể giám sát, bọn họ chỉ cần cứ hai mươi đến ba mươi phút ghi chép một lần, tránh để nhiệt độ d.a.o động biên độ lớn là được.

Nhưng việc giám sát độ pH thì phiền toái hơn nhiều, số lượng giấy quỳ tím của bọn họ không nhiều, màu sắc so sánh cũng rất dễ xuất hiện sai lệch.

Đặc biệt là lúc này ánh đèn phổ biến đều lờ mờ, mỗi lần so màu giấy thử, Lâm Thư Hòa đều hận không thể dán mắt vào tờ giấy.

Thứ hành hạ người ta nhất vẫn là khâu điều chỉnh.

Trong quá trình lên men, sự trao đổi chất của vi khuẩn sẽ làm thay đổi độ pH của dịch nuôi cấy, cần phải duy trì nó trong một phạm vi tương đối ổn định.

Không có thiết bị nhỏ giọt tự động, toàn bộ phải dựa vào thủ công.

Giá trị pH hơi cao thì bọn họ thêm một lượng nhỏ axit clohydric vô trùng hoặc dịch thải axit hữu cơ sinh ra trong quá trình trao đổi chất lên men.

Những dịch axit này phải được diệt khuẩn trước trong vật chứa nhỏ, dùng phễu vô trùng từ từ thêm vào bồn lên men, còn phải vừa thêm vừa khuấy, mỗi lần thêm xong đều phải để lắng một thời gian, phòng ngừa pH giảm đột ngột.

Giá trị pH hơi thấp thì sục khí NH₃ vô trùng vào, NH₃ vừa có thể trung hòa axit, nâng cao pH, lại còn có thể làm nguồn nitơ bổ sung cho nhu cầu sinh trưởng của khuẩn thể.

Khi thao tác phải thông qua ống cao su từ từ sục vào trong bồn, kiểm soát tốc độ sục khí.

Những thao tác này không phải làm một lần là xong, mà phải không ngừng thử nghiệm, điều chỉnh, thử nghiệm, điều chỉnh...

Toàn bộ quá trình rườm rà đến cực điểm, hơn nữa cực kỳ phụ thuộc vào kinh nghiệm và cảm giác tay.

Điều này có nghĩa là bọn họ cần đảm bảo hệ thống lên men có người theo dõi 24/24 giờ. Phùng Quốc Huy, Lâm Thư Hòa, Chu Huệ Đình cùng với Hoàng Dân Sinh và mấy người gia nhập sau phải thay phiên nhau trực.

Trong phòng thí nghiệm dựng một chiếc giường gấp, ai trực ca đêm thì nằm chợp mắt một lát trên đó, nhưng đồng hồ báo thức cứ cách một khoảng thời gian lại vang lên đúng giờ. Chuông vừa reo là phải bò dậy đo lường, ghi chép, điều chỉnh.

Vốn dĩ Lâm Thư Hòa và Chu Huệ Đình có thể chỉ trực ca ngày, nhưng Lâm Thư Hòa từ chối.

Dù sao cô cũng có tài liệu, biết phạm vi pH tốt nhất cho quá trình lên men Kasugamycin và các mốc thời gian quan trọng thay đổi hình thái hệ sợi nấm. Cô cần dựa vào “trực giác” của mình để đưa ra kiến nghị điều chỉnh vào những thời khắc mấu chốt, nhằm đạt được hiệu quả lên men tốt hơn.

Còn Chu Huệ Đình là vì gần đây đã coi Lâm Thư Hòa là tấm gương, cô làm gì cô ấy cũng muốn làm theo.

Người duy nhất chịu khổ là Thẩm Niệm An, Lâm Thư Hòa phải dỗ dành rất lâu mới khiến thằng bé đồng ý sang ngủ cùng Cục Đá mấy hôm.

Lâm Thư Hòa biết, chỉ duy trì pH trong một phạm vi đại khái là chưa đủ.

Căn cứ theo tài liệu ghi chép, quá trình sinh tổng hợp Kasugamycin có cửa sổ kỳ riêng biệt, cực kỳ nhạy cảm với pH và hình thái hệ sợi nấm.

Ở giai đoạn nuôi cấy giống, môi trường thiên về trung tính có lợi cho khuẩn thể nhanh ch.óng thích nghi và sinh sôi nảy nở số lượng lớn.

Giai đoạn đầu lên men, do quá trình trao đổi chất của khuẩn thể diễn ra mạnh mẽ, sẽ tiêu hao lượng lớn nguồn cacbon và nitơ, pH sẽ giảm nhẹ theo quá trình chuyển hóa nguồn cacbon, cần nhân công tiến hành điều chỉnh axit-kiềm.

Quan trọng nhất là giai đoạn giữa của quá trình lên men, cũng chính là giai đoạn sản sinh độc tố (kháng sinh).

Giai đoạn này khuẩn thể chuyển từ “sinh trưởng dinh dưỡng là chủ” sang “trao đổi chất thứ cấp là chủ”, cần duy trì tính axit nhẹ trong phạm vi chính xác, yêu cầu về độ ổn định cực cao, một khi lệch lạc, sản lượng sẽ giảm mạnh.

Những thông tin mấu chốt này cô không thể nói toạc ra, chỉ có thể chuyển hóa thành “quan sát cẩn thận” của bản thân.

Có một hôm, đến lượt cô và Hoàng Dân Sinh cùng trực đêm.

Rạng sáng, Lâm Thư Hòa cảm giác được cầu hệ sợi nấm trong một bồn lên men dường như trở nên dày đặc hơn trước, màu sắc cũng từ màu xám nhạt trước đó hơi chuyển sang trắng xám.

Đây là sự chuyển biến hình thái của giai đoạn sản sinh độc tố.

Cô lập tức cảnh giác. Đo lường pH, phát hiện có chút thiên về kiềm.

Giá trị pH cần thiết cho thời kỳ này vốn dĩ nên là axit nhẹ, thiên về kiềm sẽ dẫn đến hệ sợi nấm quấn quanh quá mức, ức chế việc sản sinh độc tố.

“Hoàng đồng chí, anh xem cái này!”

Lâm Thư Hòa chỉ vào tiêu bản dưới kính hiển vi, “Hệ sợi nấm hình như không tơi xốp như vậy nữa, bắt đầu vón cục rồi, nhưng những hệ sợi này có chút quấn quanh quá mức, tôi cảm thấy có phải tôi nên thêm chút axit, ép nó xuống một chút không?”

Hoàng Dân Sinh ghé vào kính hiển vi nhìn nửa ngày, lại nhìn giấy thử pH, gãi đầu: “Có thay đổi sao? Tôi nhìn thấy cũng giống như trước mà. pH cao một chút cũng không sao đâu nhỉ? Nửa đêm nửa hôm rồi, đừng có nghịch lại càng phiền toái hơn.”

Lâm Thư Hòa lại rất kiên trì, cô không có nhiều thời gian để cùng bọn họ thử sai, “Hoàng đồng chí, tôi cảm giác lần này không giống lắm. Chúng ta thử xem đi, chỉ điều chỉnh nhẹ một chút thôi, ghi chép lại đàng hoàng, nhỡ đâu có hiệu quả thì sao?”

Hoàng Dân Sinh thấy thái độ cô kiên quyết, nghĩ ngợi một chút, thấy cô dường như lần nào trực giác cũng khá chuẩn, liền xua tay: “Được rồi, nghe cô.”

Lâm Thư Hòa cẩn thận thêm hơn nửa ống nhỏ giọt axit clohydric, khuấy đều rồi để lắng, sau đó đo lại lần nữa, giá trị pH đã hạ xuống khoảng lý tưởng trong lòng cô.

Cô ghi chép tỉ mỉ thời gian, hiện tượng và thao tác của mình vào sổ tay.

Không quá hai ngày, khi mẻ dịch này được xử lý xong và tiến hành thí nghiệm vòng kháng khuẩn, hiệu giá sản xuất hoạt chất của bồn lên men được Lâm Thư Hòa điều chỉnh nhẹ đó cao hơn rõ rệt so với các mẻ lên men cùng kỳ khác.

Hoàng Dân Sinh nhìn vòng kháng khuẩn rõ ràng kia, kinh ngạc vỗ đùi: “Mẹ ơi! Thần thánh thật! Lâm đồng chí, mắt cô đúng là độc thật đấy! Tối hôm đó nếu cô không thêm nửa ống axit kia, tôi đã chẳng thu được bình đồ tốt này rồi!”

Qua dăm ba lần như vậy, Lâm Thư Hòa dựa vào tài liệu sẵn có và khả năng cảm nhận mạnh mẽ của dị năng hệ Mộc, đưa ra những kiến nghị luôn rất xác đáng, nhiều lần giúp tối ưu hóa quá trình lên men vào những thời khắc mấu chốt.