Cá Cắn Câu - Chương 1: Đài Đêm Biển Sâu

Mưa rơi xuống lúc hoàng hôn. Mưa ở Hải Thành phương Bắc không nặng hạt, chỉ lách tách đập lên cửa kính hiệu sách Thập Bối, như có ai dựng cả một vùng biển lên rồi tiện tay buông xuống. Ánh đèn đường vỡ ra dưới màn mưa, chảy thành từng con cá vàng óng, bò dọc theo mặt kính xuống dưới.

Thẩm Nghiên Châu ngồi bên cửa sổ tầng hai, trên đùi mở một cuốn "Trang Tử" bản cũ, trang giấy vàng như từng bị nước biển ngâm, góc sách cong lên, như những lời chưa nói hết. Anh không nhìn. Lòng bàn tay dán lên mặt giấy, như dán lên một mảnh bờ khô.

Trên bệ cửa sổ đặt một cái bể cá, ánh xanh le lói, một con cá chọi lơ lửng trong nước, vây đuôi kéo dài, như một tiếng thở dài bị nén lại. Anh gọi nó là "Tiểu Uyên". Uyên là vực nước sâu, là nơi chân chẳng thể chạm tới đáy, cũng là nguồn gốc của cái tên "Uyên Ngư" của anh.

Có lúc anh nhìn chằm chằm vào con cá, cảm thấy cá cũng đang nhìn anh — bể kính trong suốt, thế giới nhìn thấy anh, nhưng không vào được; anh nhìn thấy thế giới, nhưng không ra được.

Điện thoại rung một cái.

App "Thủy Triều" đẩy thông báo: phòng thoại bạn theo dõi "Đài Đêm Biển Sâu" đã phát sóng.

Thẩm Nghiên Châu không vội bấm.

Anh tháo kính trước, dùng vạt áo lau tròng kính. Gần đây, nơi rìa tầm mắt cứ chập chờn những chấm đen, như một đàn cá nhỏ bơi qua khóe mắt, không gạt đi được.

Bác sĩ dặn anh hạn chế nhìn màn hình.

Anh cười một cái. Ít nhìn màn hình, tôi lấy gì để sống? Công việc, tình yêu, màn đêm, tất cả đều ngâm trong màn hình.

Anh đeo tai nghe, bấm vào phòng.

"Đài Đêm Biển Sâu" là phòng thoại ẩn danh do chính anh lập. Ảnh bìa là một mảng xanh thẳm, sóng cuộn thành hình trăng khuyết, như một cái lưỡi câu. Phần giới thiệu chỉ một câu:

"Chúng ta yêu nhau qua màn hình, như cá nhìn trăng qua mặt nước."

Trong phòng có ba người.

Chủ phòng "Uyên Ngư", là anh; thính giả "Câu Nguyệt", không biết là ai; còn một người dùng ẩn danh mặc định hình xám, ảnh đại diện trống không, như một cái lưỡi câu chưa mắc mồi.

Anh nhìn chằm chằm vào hai chữ "Câu Nguyệt", cảm thấy hai chữ ấy cong cong, lơ lửng trên mặt nước, đợi gì vậy?

Anh hắng giọng. "Hôm nay đọc một đoạn tôi tự viết." Giọng ép xuống thấp, như sợ kinh động cát dưới đáy nước, "Tựa đề, 'Cá Không Biết Nước'."

Trong tai nghe vang lên tiếng nhiễu điện khe khẽ, như thủy triều xa.

"Cá không biết nước, như chúng ta không biết cô đơn. Cá tưởng mình đang nhìn thế giới, thật ra thế giới cũng đang nhìn nó. Màn hình là nước, chúng ta là hai con cá bị ánh sáng giam giữ. Mỗi con cá đều tưởng mình đang nhìn biển, thật ra biển cũng đang nhìn nó. Cậu gửi một tín hiệu, tôi đón lấy, chúng ta tưởng đó là tình yêu, thật ra chỉ là hai nỗi cô đơn đang trao đổi thân nhiệt."

Đọc xong, trong phòng chỉ còn tiếng nhiễu điện rất khẽ.

Người dùng ẩn danh rời đi.

Chỉ còn anh và "Câu Nguyệt". Thẩm Nghiên Châu đã quen. Giọng anh trầm và tĩnh, chỉ hợp với những đêm khuya. Anh định đóng phòng, màn hình nhảy ra một tin nhắn riêng.

Từ "Câu Nguyệt":

"Giọng cậu như đá ngầm sau khi thủy triều rút."

Ngón tay lơ lửng trên màn hình, tiếng mưa đột nhiên lớn hơn, như có ai úp ngược biển lên mái nhà.

Anh nhìn chằm chằm câu đó, nhìn rất lâu.

Đá ngầm sau khi thủy triều rút — ướt, lạnh, cứng, nhưng giấu biển.

Anh không biết đối phương là ai, không biết đối phương ở đâu, không biết đối phương vì sao dùng một câu như vậy, như một cái lưỡi câu, nhẹ nhàng ném vào vùng nước của anh.

Anh không trả lời.

Tắt điện thoại, vùi mặt vào lòng bàn tay. Tim đập rất to.

Cùng lúc đó, Giang Thành phương Nam.

Giang Trì ngồi trong phòng thu, trước mặt bàn trộn âm như một cây đàn piano im lặng.

Ngoài cửa sổ là sông, trên sông có cầu, đèn cầu phản chiếu xuống nước, bị hạt mưa kéo thành một chuỗi trăng dài.

Anh đeo tai nghe giám sát, đang hậu kỳ cho podcast "Thủy Triều".

Giọng khách hàng như một con d.a.o gỉ: tạp âm lớn, âm xát nặng, cắt vào màng nhĩ đau điếng. Anh chỉnh nửa tiếng, cuối cùng tháo tai nghe, xoa vành tai.

Đôi tai là tín ngưỡng của anh.

Anh tin âm thanh không biết nói dối. Biểu cảm có thể giả, chữ viết có thể sửa, vòng bạn bè có thể xóa, nhưng run rẩy trong giọng nói, không giấu được.

Anh làm thiết kế âm thanh bảy năm, nghe qua hơn vạn đoạn thoại. Có người cười mà khóc, có người khóc mà cười, có người trong im lặng chôn sấm. Anh tưởng mình đã miễn nhiễm với âm thanh.

Cho đến khi anh tiện tay bấm vào app "Thủy Triều", vào một phòng thoại ẩn danh tên "Đài Đêm Biển Sâu".

Anh nghe thấy một giọng nói.

Rất nhẹ, như tuyết rơi trên sách cũ. Không phải giọng phát thanh, không phải giọng đài, thậm chí hơi vụng về.

Nhưng trong giọng đó có một chất lạ, cứng lạnh, ẩm ướt, dưới đáy lại giấu biển.

Người đó đang đọc:

"Màn hình là nước, chúng ta là hai con cá bị ánh sáng giam giữ."

Giang Trì sững lại.

Anh đã thấy quá nhiều câu về cô đơn, đa số như hoa nhựa, đẹp, không mùi. Nhưng câu này khác. Nó như một cái lưỡi câu, khẽ móc vào cổ họng anh.

Anh chợt nhớ năm mình mười bảy tuổi, mẹ tịch thu tai nghe của anh, nói: "Đừng nghe mấy thứ vô dụng, nghe lời mẹ." Anh trốn trong chăn, dùng MP3 nghe tiếng sóng.

Đêm đó anh hiểu, âm thanh có thể cứu người.

Anh bấm vào hồ sơ chủ phòng.

Ẩn danh, ID "Uyên Ngư". Không ảnh đại diện, không giới thiệu, không theo dõi. Như một con cá thật, giấu trong nước sâu, chỉ lộ một chút ánh sáng.

Giang Trì do dự vài giây, gửi một tin nhắn riêng:

"Giọng cậu như đá ngầm sau khi thủy triều rút."

Gửi xong liền hối hận. Quá đường đột, quá giống bắt chuyện, quá không giống anh. Anh đang định thu hồi, màn hình hiện: đối phương đã đọc.

Không trả lời.

Giang Trì dựa vào lưng ghế, nhìn ra ngoài cửa sổ. Mưa bắt đầu rơi, mặt sông bị hạt mưa đập thành những hố nhỏ li ti.

Anh chợt cảm thấy, mình như một cái lưỡi câu, bị ném vào một vùng biển không nhìn thấy.

Ngày hôm sau, khi Thẩm Nghiên Châu tỉnh dậy, mưa vẫn rơi.

Anh mò điện thoại, màn hình sáng lên, tin nhắn đó vẫn còn. Không truy hỏi, không tự giới thiệu, không "đang đó không". Chỉ có câu đó, như một cái lưỡi câu, lặng lẽ lơ lửng.

Anh bấm vào hồ sơ "Câu Nguyệt". Ảnh đại diện là một vầng trăng khuyết, cong cong, như lưỡi câu.

Phần giới thiệu một dòng:

"Âm thanh là cơ quan duy nhất không bị mù."

Tim co thắt dữ dội.

Mù.

Gần đây anh cứ nghĩ về từ này. Chấm đen ở rìa tầm mắt ngày càng nhiều, như đàn cá bơi càng lúc càng gần.

Bệnh viện đã kiểm tra, bác sĩ nói cần chẩn đoán thêm, có thể là một dạng bệnh lý thoái hóa võng mạc. Anh tra tài liệu, biết điều đó nghĩa là gì: tầm nhìn sẽ hẹp dần, như một đường hầm dài không có lối ra, cho đến cuối cùng, thế giới biến thành một khe hở, rồi khe hở cũng khép lại.

Anh không nói với ai. Chị Lâm Vãn là y tá, cha mẹ ở quê phương Nam, bạn bè không nhiều. Anh quen một mình.

Hoặc nói đúng hơn, anh quen không để người khác nhìn thấy mình một mình.

Nhưng phần giới thiệu của "Câu Nguyệt", như một tia sáng, chiếu vào nơi sâu nhất anh luôn giấu kín.

Anh trả lời:

"Cậu biết bằng cách nào?"

Gửi đi lại hối hận. Quá kỳ lạ, như thừa nhận điều gì. Anh đang định giải thích, đối phương đã trả lời:

"Vì trong giọng cậu có bóng tối."

Thẩm Nghiên Châu nhìn câu này, đột nhiên cười. Cười rất nhẹ, rất đắng.

Anh nhớ khi đọc đoạn văn đó, đúng là anh nhắm mắt. Anh tưởng không ai để ý. Nhưng "Câu Nguyệt" để ý.

Anh hỏi:

"Cậu làm gì?"

Đối phương đáp:

"Chỉnh âm. Kiếm cơm bằng tai."

Thẩm Nghiên Châu nói:

"Vậy những thứ người khác nhìn thấy, cậu hẳn cảm nhận theo một cách khác."

Ở phòng thu tại Giang Thành, Giang Trì nhìn thấy câu này, ngón tay dừng trên bàn phím. Anh chợt cảm thấy, người đối diện màn hình, như một con cá, từ nước sâu nổi lên, nhìn anh một cái.

Anh trả lời:

"Cậu cũng vậy. Trong giọng cậu có biển."

Thẩm Nghiên Châu không trả lời ngay.

Anh đứng dậy, đi đến bể cá. Tiểu Uyên bơi trong nước, vây đuôi quét qua ánh xanh. Anh đưa tay, đầu ngón tay dán lên kính.

Cá bơi lại, đầu mõm chạm vào mặt kính, vừa vặn trước đầu ngón tay anh. Trong suốt, lạnh băng, như màn hình.

Anh chợt nghĩ: nếu tôi là cá, cậu là lưỡi câu.

Nhưng cá vì sao nhất định phải c.ắ.n câu?

Vì trên mặt nước có ánh sáng.

Anh trở lại bên điện thoại, gõ một dòng:

"Cậu tin tình yêu qua màn hình không?"

Giang Trì nhìn thấy câu này, ngoài cửa sổ mưa đang dày.

Anh nhớ cuộc gọi hôm qua của mẹ, hỏi khi nào về nhà, khi nào kết hôn, khi nào sống "cuộc đời bình thường".

Anh không trả lời.

Anh úp điện thoại lên bàn, đeo tai nghe, bấm vào bản ghi "Đài Đêm Biển Sâu".

Giọng Thẩm Nghiên Châu lại vang lên, như đá ngầm sau khi thủy triều rút.

Anh trả lời:

"Tôi tin. Bởi vì lúc này, tôi đang yêu cậu qua màn hình."

Gửi đi, chính anh cũng sững lại.

Anh chưa từng nói "yêu" với bất kỳ ai. Từ này quá nặng, quá nguy hiểm, quá giống lưỡi câu.

Nhưng khi gửi đi, anh không do dự.

Thẩm Nghiên Châu nhìn thấy tin này, ánh sáng màn hình chiếu lên bể cá.

Tiểu Uyên tưởng đó là trăng, bơi lại, đ.â.m vào kính một cái.

Anh khẽ nói: "Cá c.ắ.n câu rồi." Rồi trả lời: "Tôi cũng vậy."

Mưa vẫn rơi.

Tầng hai hiệu sách cũ ở Hải Thành phương Bắc, Thẩm Nghiên Châu ôm điện thoại, như ôm một con cá vừa được vớt lên.

Phòng thu ở Giang Thành phương Nam, Giang Trì đeo tai nghe, nghe đi nghe lại đoạn ghi âm đó.

Họ cách màn hình, cách mưa, cách mấy ngàn cây số, nhưng nghe thấy tiếng dưới đáy nước của nhau.

Màn hình là nước.

Họ là hai con cá bị ánh sáng giam giữ.

Còn lưỡi câu, đã chìm vào nước.