Cá Cắn Câu - Chương 3: Cá Không Biết Nước

Hải Thành vào thu.

Cây ngân hạnh trước cửa hiệu sách Thập Bối bắt đầu ngả vàng. Gió thổi qua, lá rơi đầy bậc cửa, như những mẩu giấy ghi chú bị thời gian bỏ quên.

Thẩm Nghiên Châu nhặt một chiếc, kẹp vào sách, lại thấy mình quá đa cảm, bèn gấp sách lại, đặt về quầy. Gần đây anh thường như vậy. Làm rồi, lại hối hận. Viết rồi, lại xóa đi.

Người ta một khi bắt đầu dựa vào một người khác, sẽ bất giác mềm đi, mềm rồi, lại chán ghét chính mình.

Mối quan hệ giữa anh và Giang Trì giống như chiếc lá ngân hạnh kia. Lặng lẽ kẹp vào. Không phô trương, nhưng đã nhuốm màu.

Mỗi sáng tỉnh dậy, anh đều nghe thấy giọng Giang Trì trong điện thoại. Có khi là tiếng báo ở ga tàu điện, có khi là tiếng dầu sôi trong chảo của một quán ăn sáng nơi góc phố.

Buổi tối, Thẩm Nghiên Châu đọc một đoạn sách gửi qua.

Giang Trì nói, giọng anh như "một mảnh biển kẹp trong trang sách cũ".

Thẩm Nghiên Châu không biết nên đáp lại những lời như vậy thế nào. Anh nhận được quá ít lời khen, ít đến mức không biết tiếp nhận ra sao.

Sáng hôm nay, Thẩm Nghiên Châu ngồi xổm trên đất sắp xếp sách cũ. Rìa tầm nhìn lại xuất hiện những chấm đen, như một đàn cá không vội vàng bơi qua khóe mắt.

Anh giơ tay dụi mắt, những chấm đen chẳng những không tan mà còn nhập lại thành một mảng lớn hơn, như giọt mực rơi vào nước, chậm rãi loang ra.

"Nghiên Châu."

Anh ngẩng đầu. Tầm nhìn mất nửa giây mới lấy nét.

Lâm Vãn đứng ở cửa, mặc áo gió màu be, tay xách túi giữ nhiệt.

Cô không bước vào, chỉ nhìn tư thế ngồi xổm trên đất của em trai, lông mày hơi nhíu.

"Em đang nhìn gì vậy? Sao lại ngồi xổm dưới đất thế?"

Lâm Vãn bước vào, đặt túi giữ nhiệt lên quầy, "Mẹ bảo chị mang canh sườn cho em. Em lại không nghe điện thoại."

Thẩm Nghiên Châu nhìn điện thoại. Ba cuộc gọi nhỡ, đều là Lâm Vãn. Anh cười: "Đang sắp xếp sách, không nghe thấy."

Lâm Vãn không truy hỏi. Cô quá hiểu cậu em trai này. Từ nhỏ đã sợ làm phiền người khác, sợ bị nhìn thấy yếu đuối, sợ mọi sự quan tâm thừa thãi.

Nhưng cô làm y tá nhiều năm, chỉ liếc mắt đã nhận ra điều bất thường. Cô để ý thấy khi Thẩm Nghiên Châu đứng dậy, cơ thể có một thoáng lảo đảo, một tay vô thức chống vào mép giá sách.

"Mắt em sao vậy?" Cô hỏi thẳng.

"Không sao." Thẩm Nghiên Châu đáp rất nhanh, "Gần đây nhìn màn hình nhiều, mệt."

Lâm Vãn nhìn anh một cái, không vạch trần. Cô lấy từ trong túi ra một chiếc kính râm, đưa qua: "Ngoài trời nắng to, ra ngoài thì đeo. Đừng cố chịu."

Thẩm Nghiên Châu nhận lấy, ngón tay vuốt ve gọng kính. Muốn nói cảm ơn, lời đến miệng biến thành: "Chị, dạo này chị bận không?"

"Bận. Bệnh viện lúc nào cũng thiếu người." Lâm Vãn kéo một chiếc ghế ngồi xuống, tầm nhìn rơi trên bể cá ở bệ cửa sổ, "Em vẫn nuôi cá à."

"Ừ. Tiểu Uyên."

"Tên này giống em." Lâm Vãn cười cười, "Uyên. Sâu không thấy đáy, cái gì cũng giấu bên trong."

Thẩm Nghiên Châu không tiếp lời. Anh biết chị đang nói về anh. Cũng biết chị nói đúng.

Anh mở túi giữ nhiệt, mùi canh sườn thơm nóng lan ra, mang theo cảm giác ấm áp quen thuộc. Anh cúi đầu uống một ngụm, nghe Lâm Vãn nhẹ giọng nói: "Ba dạo này sức khỏe không tốt lắm, mẹ không nói với em. Em có thời gian, về thăm."

Tay Thẩm Nghiên Châu cầm thìa khựng lại một chút.

Anh gật đầu: "Vâng."

Lâm Vãn nhìn anh, muốn nói lại thôi.

Cuối cùng đứng dậy, vỗ vai anh: "Có chuyện gì đừng một mình gánh. Em từ nhỏ đã vậy, tự nhốt mình trong đống sách, tưởng sách có thể sống thay em. Nhưng sách không thể. Người phải tự sống."

Cô đi rồi. Hiệu sách lại yên tĩnh.

Thẩm Nghiên Châu ngồi lại sau quầy, đặt kính râm sang một bên. Anh không muốn để Giang Trì biết mình có chị. Hoặc nói đúng hơn, không muốn để Giang Trì biết, mình có một gia đình đang già đi, có cha mẹ đang già đi, có một tương lai anh không nắm chắc.

Những thứ này quá nặng, không nên kéo một người chỉ cách mình qua màn hình vào cùng.

Thứ anh bằng lòng cho Giang Trì thấy, chỉ có bản thân anh trong đêm khuya đọc thơ. Yên tĩnh, sạch sẽ, kiềm chế, không để lộ những phần hỗn loạn bên trong.

Nhưng bản thân đó, là một nửa lời nói dối.

Tối hôm đó, Giang Trì gửi tin nhắn thoại. "Hôm nay tôi mix một đoạn tiếng mưa, hay cực, cậu nghe thử."

Thẩm Nghiên Châu đeo tai nghe, nhắm mắt. Mưa nhỏ gõ lên cửa kính, mềm và kéo dài bất tận. Trong tiếng mưa có chút sóng biển như có như không. Giang Trì giỏi trộn hai loại âm thanh vào nhau, để chúng quấn lấy nhau, như hai con cá đuổi bắt dưới đáy nước.

Thẩm Nghiên Châu trả lời: "Rất hay. Như có người ngủ bên bờ biển."

Giang Trì: "Cậu đang làm gì?"

Thẩm Nghiên Châu: "Dán nhãn sách. Dạo này sách cũ nhiều."

Giang Trì: "Hôm nay tôi cũng bận. Mẹ tôi lại đến."

Ngón tay Thẩm Nghiên Châu khựng lại. Anh nhớ đến giọng khàn trong tin nhắn thoại hôm qua của Giang Trì, nhớ đến sự kiểm soát sau cánh cửa kính.

Anh hỏi: "Cô ấy lại nói gì?"

Tin nhắn của Giang Trì cách một lúc mới đến. Một đoạn thoại rất dài.

"Cô ấy hỏi sao tôi không tìm đối tượng. Cô ấy nói con nhà hàng xóm đều kết hôn rồi. Cô ấy nói cả đời này cô ấy chỉ lo cho mình tôi. Tôi không nói gì. Tôi không biết nói gì. Hình như tôi vẫn luôn chờ cô ấy hiểu tôi, nhưng cô ấy sẽ không bao giờ hiểu. Cô ấy yêu không phải tôi, mà là đứa con trai trong tưởng tượng của cô ấy."

Thẩm Nghiên Châu nghe xong, l.ồ.ng n.g.ự.c như bị đè nén.

Anh muốn nói rất nhiều, muốn nói "tôi hiểu", muốn nói "cậu không cô đơn", muốn nói "cậu còn có tôi".

Cuối cùng chỉ gửi một câu: "Tôi ở đây."

Gửi xong, anh nghe thấy nhịp tim mình. Rất nặng, rất chậm. Như cá dưới đáy nước nhả ra một bong bóng.

Giang Trì trả lời một chữ: "Ừ."

Đêm đó, họ trò chuyện rất lâu.

Giang Trì không nhắc đến chuyện mẹ nữa, kể về một đoạn nhạc mới làm, nói trong đó có một đoạn thủy triều rất nhẹ, như có người hô hấp ở rất xa.

Thẩm Nghiên Châu nghe, cảm thấy đó chính là giọng anh. Anh chưa từng nghe ai hiểu một người khác yên tĩnh như vậy. Yên tĩnh như ánh sáng dưới đáy nước.

Trước khi ngủ, Giang Trì gửi tin nhắn thoại cuối cùng. Giọng thấp hơn bình thường:

"Uyên Ngư, có lúc tôi cảm thấy, cậu như một con cá bơi trong màn hình tôi. Tôi nhìn thấy cậu, nhưng không chạm được."

Thẩm Nghiên Châu cầm điện thoại, rất lâu không động. Anh không biết trả lời thế nào. Anh muốn nói, tôi cũng vậy. Nhưng anh càng sợ, một ngày nào đó anh đến màn hình cũng không nhìn thấy. Đến lúc đó, con cá này sẽ vĩnh viễn chìm xuống đáy nước.

Anh đ.á.n.h chữ: "Tôi sẽ luôn ở trong màn hình."

Gửi xong, áp điện thoại lên n.g.ự.c. Như đè giữ một bí mật không muốn để nó chạy thoát.

Hai ngày tiếp theo, thị lực của Thẩm Nghiên Châu có thay đổi rõ rệt.

Ngày đầu, anh đi trong hiệu sách thì đụng vào giá sách. Không nặng, chỉ là cùi chỏ chạm một cái.

Nhưng trong lòng anh chùng xuống. Anh rõ ràng nhìn thấy giá sách ở đó, khi giơ tay, lại lệch một tấc.

Một tấc đó, là chấm đen ở rìa tầm nhìn đang giở trò.

Ngày thứ hai, anh đến bệnh viện nhận kết quả kiểm tra mắt mà mình đã làm từ mấy hôm trước. Bác sĩ nhìn phim, giọng bình thản: "Bệnh thoái hóa võng mạc của cậu đang tiến triển nhanh hơn dự kiến. Cậu cần chuẩn bị tâm lý."

Anh hỏi: "Bao lâu?"

Bác sĩ nói: "Khác nhau ở mỗi người. Nhanh thì có thể vài tháng; chậm thì vài năm. Nhưng tầm nhìn sẽ ngày càng hẹp, như đường hầm. Đến cuối cùng, cậu sẽ không nhìn thấy."

Thẩm Nghiên Châu ngồi ngoài phòng khám, tay cầm tờ báo cáo mỏng manh. Hành lang bệnh viện người qua kẻ lại, có người khóc, có người cười, có người cầm t.h.u.ố.c vội vã bước qua. Anh ngồi đó, như một con cá bị mắc cạn trên bờ khô.

Anh nhớ đến Giang Trì. Nhớ đến giọng nói qua màn hình đã cùng anh đi qua vô số đêm khuya. Nhớ đến câu "tôi sẽ luôn ở trong màn hình". Anh bỗng cảm thấy, con cá đó, sắp rơi khỏi màn hình.

Tối hôm đó, anh không trả lời tin nhắn của Giang Trì.

Ngày hôm sau, cũng không.

Ngày thứ ba, anh tắt điện thoại.

Anh không biết phải nói với Giang Trì thế nào.

Sợ rằng một khi mở lời, sẽ trút hết mọi nỗi sợ ra.

Sợ Giang Trì nói "không sao, tôi ở bên cậu".

Vì anh không chịu nổi lời hứa như vậy. Càng sợ Giang Trì nói "vậy cậu phải chăm sóc bản thân cho tốt". Vì điều đó nghĩa là, đối phương đã quyết định lùi một bước.

Anh ngồi trước bể cá, nhìn Tiểu Uyên. Cá bơi trong ánh sáng xanh, không biết thế giới bên ngoài đã thay đổi. Cá không biết nước. Cá cũng không biết, người nuôi nó, sắp không nhìn thấy vây đuôi của nó.

Anh nhốt mình trên tầng hai hiệu sách, kéo rèm cửa. Trong bóng tối, anh nghe thấy điện thoại rung trong túi áo khoác. Một lần, lại một lần. Anh không nhìn. Anh biết đó là ai. Cũng biết mình đang làm một việc tàn nhẫn. Nhưng anh không có cách nào.

Anh là con cá đang chìm xuống vực sâu. Sợi dây nối với người kia, không nên bị anh kéo theo.

Đêm ngày thứ ba, anh cuối cùng mở điện thoại.

Trên màn hình, là mười ba tin nhắn Giang Trì gửi. Mấy tin đầu là chuyện thường ngày: "Hôm nay thời tiết đẹp." "Tôi thu một đoạn biển, gửi cậu." Rồi đến: "Cậu sao vậy?" "Có phải không khỏe không?" "Trả lời tôi một câu." Tin cuối cùng, là ba giờ sáng nay gửi.

Chỉ có ba chữ: "Cậu ở đâu?"

Thẩm Nghiên Châu nhìn ba chữ này, nước mắt bỗng rơi xuống.

Anh giơ tay lau vết nước trên màn hình, đ.á.n.h từng chữ một: "Tôi ở đây."

Gửi xong, áp điện thoại lên trán. Anh không biết mình còn có thể nói gì. Muốn nói xin lỗi, muốn nói tôi bệnh rồi, muốn nói tôi không muốn kéo cậu xuống. Nhưng những lời ấy quá nhẹ, không đủ bù cho ba ngày Giang Trì chờ đợi; mà nếu nói hết, anh lại sợ chúng sẽ đè nặng lên mối quan hệ giữa họ.

Tin nhắn của Giang Trì gần như đến ngay lập tức.

Chỉ có một tin nhắn thoại. Thẩm Nghiên Châu mở ra, bên trong là tiếng sóng biển. Rất nhẹ, rất chậm, như một người hô hấp ở rất xa.

Ở sâu nhất trong tiếng sóng, anh nghe thấy Giang Trì nói một câu:

"Mỗi con cá đều tưởng mình đang nhìn biển, thật ra biển cũng đang nhìn nó."

"Cậu không cần một mình chìm xuống. Tôi ở đây."

Thẩm Nghiên Châu cầm điện thoại, khóc không thành tiếng.

Ngoài cửa sổ, đêm Hải Thành đang mưa. Nước mưa đập vào kính, như vô số con cá nhỏ, bơi qua tầm nhìn anh. Anh bỗng hiểu ra, lưỡi câu đã không chỉ là lưỡi câu. Nó là một sợi dây, nối hai trái tim treo trên mặt nước. Và anh, không muốn buông ra nữa.