Cuốn Vương Ở Thập Niên 60[ Mang Theo Một Xe Vật Tư Nuôi Gia Đình Ở Thập Niên 60] - Chương 328:-------
Cập nhật lúc: 10/01/2026 15:33
Những người dân vùng núi thất học này làm sao giữ được bí mật. Mà thực ra họ cũng chẳng muốn giấu, chỉ muốn khoe khoang kiến thức về Lâm Hà đại đội, c.h.é.m gió với người trong làng cho sang mồm.
Ở vùng núi, nhà cửa thưa thớt, người ta thường đứng bên này sườn núi gọi với sang bên kia ruộng bậc thang, giọng cứ oang oang như loa phóng thanh. Chẳng mấy chốc, tin tức lan đến tai đám thanh niên trí thức đang cắm đội ở đây.
Thanh niên trí thức ở Công xã Ngũ Công Sơn trước đó cũng đã nghe phong thanh về vụ tuyển giáo viên. Dù đa số nghe không sõi tiếng địa phương, nhưng sau gần một năm cắm đội, những người có khiếu ngôn ngữ đã lờ mờ đoán được nội dung câu chuyện.
Chỉ cần một người hiểu, cả điểm thanh niên trí thức sẽ biết.
Thế là, tin tức trường tiểu học Lâm Hà tuyển giáo viên lan truyền khắp vùng phía nam sông lớn và Công xã Ngũ Công Sơn chỉ trong vài ngày.
Họ không thể giấu giếm được. Năm nay mới là năm 1969, Cách mạng Văn hóa mới qua được 3 năm, số lượng thanh niên trí thức về đây chưa nhiều. Họ phải đoàn kết lại mới không bị dân bản địa bắt nạt.
Đặc biệt là các nữ thanh niên trí thức, những con mồi ngon trong mắt trai làng háo sắc. Muốn ra khỏi núi đi đăng ký, họ phải đi cùng nam thanh niên trí thức để hỗ trợ, bảo vệ lẫn nhau.
Do thông tin ở vùng sâu vùng xa khá mù mờ, lại không thể cả đám cùng xin nghỉ, họ đành cử một hai người đại diện ra ngoài dò la tin tức cụ thể trước.
Nhiều người còn chưa biết Lâm Hà đại đội nằm ở xó xỉnh nào.
Dân vùng núi không phải ai cũng xấu. Ở đâu cũng có người tốt kẻ xấu. Gặp người tốt thì được chỉ đường tận tình, gặp kẻ xấu thì... hên xui.
Mấy nhóm thanh niên trí thức cứ thế vừa đi vừa hỏi đường, cuối cùng cũng mò được đến Lâm Hà.
Chưa đến thì tưởng khó tìm, đến rồi mới thấy Lâm Hà dễ tìm không tưởng. Dấu hiệu nhận biết rõ nhất là ngọn núi Lò Thượng (Thạch Lò) sừng sững, cách xa mấy chục dặm vẫn nhìn thấy. Hòn đá khổng lồ hình cái lò trên đỉnh núi như ngọn hải đăng chỉ đường: dưới chân núi Thạch Lò chính là Đại đội Lâm Hà.
Đợt tuyển dụng này thu hút đông đảo thí sinh. Không chỉ thanh niên trí thức của Ven Sông, Hòa Bình, Kiến Thiết, mà cả những người ở các đại đội khác thuộc Thủy Phụ và Ngũ Công Sơn nghe tin cũng kéo đến nườm nượp.
Riêng vùng phía đông sông lớn thì vắng bóng thanh niên trí thức, vì nơi đó giao thông thuận tiện, đời sống khá giả, không thuộc diện "vùng sâu vùng xa" cần chi viện xây dựng nông thôn mới.
Hứa Minh Nguyệt đang làm việc tại Lâm Hà nên rất tiện cho mọi người hỏi han. Khi được hỏi có nhận hồ sơ của thanh niên trí thức xã ngoài không, cô gật đầu cái rụp.
Thông báo tuyển dụng của Lâm Hà chưa bao giờ giới hạn phạm vi. Với Hứa Minh Nguyệt và lão hiệu trưởng, thanh niên trí thức ở đâu không quan trọng, miễn là có tài, có đức, quản được học sinh thì đều là giáo viên tốt. Lâm Hà đang khát nhân tài như nắng hạn mong mưa!
Vì thế, trường tiểu học Ven Sông mở cửa đón nhận tất cả hồ sơ đăng ký của thanh niên trí thức và người địa phương.
Những người đi tiền trạm nhanh ch.óng đăng ký cho mình rồi tức tốc quay về báo tin cho đồng đội. Nhiều người còn chạy sang các đại đội lân cận báo cho bạn bè, người thân cùng cảnh ngộ.
Thanh niên trí thức ở vùng núi ít người, thế cô lực mỏng, thường xuyên bị bắt nạt, nhất là nữ giới. Điều này khiến họ càng đoàn kết, nương tựa vào nhau.
Nghe tin bên ngoài tuyển giáo viên, họ như người c.h.ế.t đuối vớ được cọc, bất chấp đường sá xa xôi, ngôn ngữ bất đồng, quyết tâm tìm đường đến Lâm Hà để đổi đời.
Sau khi báo danh xong, họ quay về truyền tin cho những người bạn thân thiết nhất.
Một cô gái tóc tết b.í.m lén lút lẻn vào chuồng bò tối tăm, gió lùa tứ phía. Cô tìm đến một người phụ nữ bụng mang dạ chửa, tóc tai bù xù, mặt mũi dính đầy phân trâu, thần sắc ngây dại như người điên.
Cái bụng bầu to vượt mặt, tròn ủng như cái rổ úp ngược, đoán chừng đã 7-8 tháng.
Cô gái tóc b.í.m lay mạnh vai người phụ nữ: "Bạch Hạnh! Bạch Hạnh! Cậu có nghe tớ nói không?"
Người phụ nữ tên Bạch Hạnh vẫn ngồi thu lu trong đống rơm, tay mân mê cọng rơm khô, ánh mắt vô hồn.
Cô gái tóc b.í.m nói nhanh, giọng gấp gáp:
"Ngoài núi có Đại đội Lâm Hà, trường tiểu học Ven Sông ở đó đang tuyển giáo viên. Cậu đi dọc đường núi này ra ngoài cửa rừng, đi về phía đông khoảng hơn hai mươi dặm là đến Công xã Ngũ Công Sơn. Cậu còn nhớ chỗ ngã ba không? Rẽ vào con đường nhỏ hướng ra bến sông ngày xưa mình xuống thuyền ấy. Cứ đi dọc bờ sông, không biết đường thì nhìn lên núi. Thấy ngọn núi có tảng đá hình cái lò trên đỉnh thì đi về hướng đó. Dưới chân núi Thạch Lò là Đại đội Lâm Hà. Trường học ở ngay bờ sông. Bí thư công xã ở đó là phụ nữ, cậu tìm gặp cô ấy, hiểu không?"
Cô lay mạnh vai người bạn điên dại:
"Nghe rõ chưa? Ở đó đang tuyển giáo viên! Cậu đến trường Ven Sông đăng ký, đăng ký xong thì đừng quay lại đây nữa! Nhớ kỹ chưa? Dưới chân núi Thạch Lò! Đại đội Lâm Hà!"
Nữ thanh niên trí thức vùng khác đến đây, không biết tiếng địa phương, muốn chạy trốn là điều cực khó. Không thể hỏi đường, vì vừa mở miệng lộ giọng người ngoài là bị bắt lại ngay. Chắc chắn không thể thoát khỏi vùng núi này!
Dù người vùng núi có chất phác đến đâu thì họ vẫn coi trọng lợi ích gia tộc, vẫn bao che cho nhau, và quan trọng là họ đang thiếu vợ.
Muốn thoát, chỉ có nước đi đường mòn hẻo lánh, tránh người, tránh thú dữ.
May mà mùa này tuyết vừa tan, trời còn lạnh, rắn rết vẫn ngủ đông. Chỉ cần đề phòng thú dữ và con người.
Vùng núi thiếu thốn, mùa đông nông nhàn, đàn ông trai tráng đi đắp đê hoặc làm than, người già trẻ nhỏ ru rú trong nhà tránh rét. Ít người ra đường, cơ hội trốn thoát sẽ cao hơn.
Cô gái tóc b.í.m rưng rưng nước mắt, lay gọi: "Hạnh ơi, Hạnh à, nghe tớ nói không? Cậu đi tìm trường Ven Sông ở Lâm Hà đi! Cậu học giỏi thế, chắc chắn sẽ thi đậu. Nghe tớ đi mà!"
Nói xong, cô gái vội vã rời khỏi chuồng bò, không dám nán lại lâu.
Thời này, nhiều thành phần bị đấu tố ("Hắc Ngũ Loại") phải sống trong chuồng bò. Đừng tưởng bò là tài sản quý của đại đội thì chuồng bò sẽ t.ử tế. Đó thường là những gian nhà cũ nát, mái sập một nửa, bò nằm co ro ở góc khô ráo duy nhất.
Xung quanh là bùn lầy nước đọng quanh năm. Chân bò dẫm nát đất tạo thành những hố bùn sâu hoắm, trời mưa nước đọng lại, càng ngày càng lầy lội. Mùa hè bò còn đầm mình trong đó. Mùi hôi thối, ẩm thấp bao trùm cả không gian sống của con người và vật nuôi.
Cô gái tóc b.í.m đi rồi, người phụ nữ điên dại lẩm bẩm trong miệng:
"Đường núi... cửa rừng... hướng đông hai mươi dặm... ngã ba Ngũ Công Sơn... đường nhỏ bến sông... chân núi Thạch Lò... Lâm Hà... trường học..."
Cô ta bất ngờ đứng dậy khỏi đống rơm, lảo đảo bước ra khỏi chuồng bò, miệng lẩm bẩm như tụng kinh: "Chân núi Thạch Lò! Đại đội Lâm Hà!"
Từ vùng núi ra đến đê đập ngoài sông phải mất mấy chục dặm đường. Đàn ông đi đắp đê, nếu trời không mưa thì thường ngủ lại công trường chứ không về nhà hàng ngày.
Ven đê mọc lên nhan nhản những túp lều hình tam giác. Họ dùng cành cây, cuốc xẻng dựng khung, phủ cỏ tranh, cỏ lau lên trên, bên trong lót rơm và cỏ khô. Ba bốn người đàn ông chen chúc trong một túp lều bé tẹo, ủ ấm cho nhau bằng hơi người và rơm rạ qua đêm đông giá rét.
Đi đắp đê được tính 10 điểm công một ngày, quy ra lương thực. Mùa đông thiếu ăn, đàn ông trong núi nếu không đi đắp đê thì cũng chui vào lò than kiếm sống. Vì thế, các bản làng mùa này vắng bóng đàn ông.
Nếu có ai về nhà thì thường là do nhà dột hoặc hết củi lửa.
Người phụ nữ bụng mang dạ chửa lảo đảo chạy ra khỏi thôn. Có người nhìn thấy, tặc lưỡi:
"Trời lạnh thế này mà con điên kia chạy đi đâu thế nhỉ? Khéo c.h.ế.t cóng ngoài đường mất!" Rồi thở dài: "Haiz, cũng tội nghiệp."
Chẳng biết kẻ nào thất đức làm hại đời con gái người ta.
Tiếng than vãn của người phụ nữ bị chồng quát:
"Việc gì đến bà? Bà thương nó thì đi mà thay nó! Không phải tại nó lẳng lơ à? Sao người ta tìm nó mà không tìm đứa khác?"
Người vợ bị mắng tối tăm mặt mũi, im thin thít.
Ở đây, nạn nhân luôn là người có lỗi. Kẻ gây tội ác thì vô can. Phụ nữ chỉ là chiến lợi phẩm của đàn ông. Nếu không vì cái bụng bầu to tướng kia, chắc ban đêm còn khối kẻ mò đến tìm cô ta.
Người phụ nữ vác cái bụng to như cái rổ, bước thấp bước cao chạy xuống núi, vấp ngã lại lồm cồm bò dậy đi tiếp, miệng lẩm bẩm không ngớt.
May mắn là dọc đường chẳng gặp mấy người. Ra khỏi địa phận đại đội, đến những thôn lạ, thỉnh thoảng gặp người, thấy bóng đen lủi vào bụi rậm, họ tưởng lợn rừng hay sói xuống núi tìm ăn. Đàn ông đi vắng hết, người già trẻ nhỏ sợ hãi đóng c.h.ặ.t cửa, chẳng ai dám ra xem.
Nhà cửa vùng núi xây bằng đá kiên cố để phòng thú dữ nên họ cứ trốn trong nhà là yên tâm.
Người phụ nữ bụng bầu nhớ lời bạn dặn, không dám đi đường lớn, cứ len lỏi đường mòn. Đi một hồi lạc đường, lại phải mò mẫm tìm hướng đường lớn mà đi.
Nếu là tháng sau, đường này rắn rết bò lổm ngổm giao phối, nhưng giờ cỏ khô trụi lủi, thi thoảng chỉ có vài con gà rừng bới tuyết tìm hạt cỏ bay vụt lên.
Tuyết trong núi tan chậm hơn bên ngoài cả chục ngày. Chỗ bóng râm tuyết vẫn còn đọng từng đống.
Không biết đã đi bao lâu, đói thì cô bới rễ cỏ tranh, hái chùm quả dại màu đỏ mọng như nho mọc quanh các ngôi mộ ăn tạm. Khát thì bốc nắm tuyết chưa tan dưới gốc cỏ khô mà nuốt.
