Cuốn Vương Ở Thập Niên 60[ Mang Theo Một Xe Vật Tư Nuôi Gia Đình Ở Thập Niên 60] - Chương 426:--"""""
Cập nhật lúc: 14/01/2026 14:12
Ban đầu, Hứa Tiểu Vũ định nghe lời mẹ thi vào một trường trung cấp sư phạm trong tỉnh. Trường gần nhà, ra trường làm giáo viên tiểu học vừa có biên chế nhà nước, công việc lại nhẹ nhàng, có cả kỳ nghỉ hè và nghỉ đông. Sau này lấy chồng, cô vẫn có thể lo liệu được việc gia đình và con cái. Đây quả thực là lựa chọn lý tưởng nhất đối với nhiều cô gái.
Vừa có sự nghiệp ổn định, vừa chu toàn được việc nhà.
Nhưng khi thấy cô cả và chị A Cẩm dứt khoát điền nguyện vọng vào các trường đại học ở Bắc Kinh, trong lòng Hứa Tiểu Vũ bỗng dâng lên một sự thôi thúc mạnh mẽ. Cô không muốn đi theo con đường bằng phẳng mà mẹ đã vạch sẵn nữa.
Tuy nhiên, cô bé cũng chẳng hiểu nhiều về chuyện này, đành phải hỏi ý kiến cô cả và dượng.
Cô không dám chọn những trường top đầu như cô cả và chị A Cẩm, chỉ mong chọn được trường nào gần họ một chút, dù chất lượng trường có kém hơn cũng không sao.
Chờ đợi kết quả thi cử bao giờ cũng là khoảng thời gian dày vò nhất. May mắn thay, đây là mùa nông nhàn, ngoài việc đi đắp đê thì chẳng có mấy việc đồng áng phải làm, nhà nhà đều ở yên trong nhà tránh rét.
Một tháng sau, điểm thi đại học bắt đầu lục tục được công bố. Cùng với tiếng chuông xe đạp leng keng của người đưa thư, các thí sinh của đại đội Lâm Hà cuối cùng cũng nhận được giấy báo trúng tuyển đầu tiên.
Đây là kỳ thi đại học đầu tiên sau mười năm gián đoạn, quy tụ thí sinh của mười ba khóa học sinh dồn lại một lần, quy mô hoành tráng chưa từng có, số lượng thí sinh đông đảo ngoài sức tưởng tượng.
Chỉ riêng việc chấm thi đã mất rất nhiều ngày. Giấy báo trúng tuyển về cơ bản cũng được gửi đến địa phương trước rồi mới đến các tỉnh khác.
Chủ yếu là do giao thông thời này còn chậm chạp, địa phương gần thì tin tức và thư từ đi lại nhanh hơn, nên lứa giấy báo đầu tiên cũng đến sớm nhất.
Người đầu tiên trúng tuyển lại không phải là học sinh gốc của đại đội Lâm Hà, mà là một cô gái đến từ vùng núi sâu, thuộc lứa nữ sinh đầu tiên của trường tiểu học Ven Sông, tên là Tôn Huyên Thảo.
Tôn Huyên Thảo tên gốc là Tôn Tiểu Thảo. Hồi đó trong đám nữ sinh có quá nhiều người tên Tiểu Thảo, Đại Nha, trùng nhau chan chát. Thầy giáo thanh niên trí thức phụ trách ghi danh lúc bấy giờ đã đổi tên cho cô thành Tôn Huyên Thảo.
Không biết có phải do vùng núi sâu khó gửi thư từ hay vì lý do nào khác mà địa chỉ liên lạc của Tôn Huyên Thảo không phải là nhà cô trong núi, mà là trường tiểu học Ven Sông của đại đội Lâm Hà.
Người đưa thư không biết Tôn Huyên Thảo không phải người địa phương, vừa đến cổng trường Ven Sông đã hét toáng lên: "Tôn Huyên Thảo! Tôn Huyên Thảo có ở đây không? Có thư của cô này!"
Lúc này đang là giữa mùa đông giá rét. Lẽ ra Tôn Huyên Thảo đã đến tuổi lấy chồng, nhưng cô đã học ở trường Ven Sông nhiều năm. Ở lại trường thêm một tháng là được nhận thêm một tháng lương thực trợ cấp. Gia đình cô cũng mong cô lấy chồng ở đại đội Lâm Hà, vì dù sau này vào làm công nhân nhà máy hay làm việc trong trường học thì cũng đều giúp ích cho gia đình. Đặc biệt nếu cô lấy chồng ở đây, tương lai có cơ hội kéo các anh em trai ra làm công nhân thì cả nhà cô sẽ đổi đời nhờ cô.
Thời gian vừa bước sang tháng 1 năm 1978 dương lịch. Năm nay Tết Nguyên đán rơi vào tháng 2, hiện tại là trung tuần tháng 1, còn hơn mười ngày nữa mới đến kỳ nghỉ đông.
Không biết do đang đợi giấy báo hay vì lý do gì mà Tôn Huyên Thảo vẫn nán lại trường, giúp chăm sóc các em học sinh khóa dưới và thỉnh thoảng dạy thay vài buổi.
Nghe tiếng gọi tên mình, bác bảo vệ to giọng hét vọng vào trong sân trường: "Tôn Huyên Thảo! Tôn Huyên Thảo! Có thư của cháu này!"
Đang ở trong lớp học của các em nhỏ, Tôn Huyên Thảo nghe thấy liền chạy như bay ra ngoài. Lớn từng này, đây là lần đầu tiên cô có thư gửi đích danh. Cô run run nhận lấy phong thư từ tay người đưa thư.
Phong bì làm bằng loại giấy dai bình thường, bên trên dán con tem đã đóng dấu đen.
Các thầy cô giáo thanh niên trí thức và giáo viên địa phương đều xúm lại, tò mò nhìn phong thư trên tay cô.
Địa chỉ người gửi là một trường trung cấp sư phạm trong tỉnh.
"Mau mở ra xem đi! Xem bên trong viết gì nào?" Dù nhìn địa chỉ người gửi, ai cũng lờ mờ đoán ra nội dung bên trong, nhưng mọi người vẫn không kìm được sự phấn khích, giục Tôn Huyên Thảo mau bóc thư.
Anh họ cô là Triệu Thanh Sơn sốt ruột giật lấy phong thư, định x.é to.ạc miệng phong bì.
"Ấy!" Tôn Huyên Thảo vừa tức vừa cuống, vội giật lại: "Anh cẩn thận chút đi! Đừng làm rách thư của em!"
"Em cứ lề mề!" Triệu Thanh Sơn lầm bầm vẻ bất lực.
Cậu ta 20 tuổi, năm ngoái đã lấy vợ, và cũng là một trong những thí sinh tham gia kỳ thi đại học năm nay. Sau khi tốt nghiệp trung học Ven Sông, cậu thi vào xưởng đóng gói chân không, hiện là công nhân chính thức.
Giờ cậu ta cũng giống Tôn Huyên Thảo, nán lại trường để chờ tin tức.
Mọi người xung quanh đều trách Triệu Thanh Sơn: "Đúng đấy, cậu trả thư cho Huyên Thảo để con bé tự bóc."
"Huyên Thảo, mau xem bên trong là cái gì đi!"
"Đúng rồi, mau bóc ra xem nào!"
Tôn Huyên Thảo cầm lại phong thư, cẩn thận từng chút một bóc lớp hồ dán ở miệng phong bì, rút ra tờ giấy viết thư và giấy báo trúng tuyển bên trong.
Giấy báo trúng tuyển là một tờ giấy trắng tinh, chữ được in máy nhưng phần đầu đề lại được viết tay. Bên trên ghi rõ "Trường Sư phạm XX", dòng dưới là "Giấy báo nhập học", tiếp theo là "Phòng Vật tư trường Sư phạm" chuyển đồng chí "Tôn Huyên Thảo", được "Phòng Tuyển sinh thành phố X" phê chuẩn nhập học chuyên ngành "Sư phạm Giáo d.ụ.c" của "Trường Trung cấp Sư phạm XX". Yêu cầu mang theo giấy báo này đến trường làm thủ tục nhập học trước ngày 27 tháng 2 năm 1978.
Bên dưới là con dấu đỏ ch.ót của trường và ngày tháng năm.
Phong thư có tổng cộng hai tờ giấy. Dưới tờ giấy báo trúng tuyển còn một tờ "Những điều cần lưu ý khi nhập học". Mục đầu tiên ghi rõ: "Tự trang bị các tác phẩm của Mác - Lênin, Mao Chủ tịch và sách vở học tập".
Phía sau còn có các mục như "Mang theo hộ khẩu, giấy chuyển lương thực, thực phẩm", "Mang theo 3 ảnh chân dung 3x4", "Tự túc phí giáo trình 5 đồng", v.v...
Hai tờ giấy mỏng manh ấy được Tôn Huyên Thảo và mọi người truyền tay nhau xem đi xem lại, như thể nhìn bao nhiêu cũng không đủ. Ánh mắt mọi người nhìn Tôn Huyên Thảo đầy ngưỡng mộ.
Đặc biệt là các thầy cô giáo thanh niên trí thức đã dạy dỗ cô. Bản thân họ còn chưa biết tương lai mình ra sao, vậy mà học trò do chính tay mình đào tạo đã nhận được giấy báo trúng tuyển trước cả thầy cô.
Tôn Huyên Thảo ra sức lấy tay áo lau nước mắt, sợ nước mắt rơi xuống làm nhòe, làm hỏng tờ giấy báo quý giá.
Cô vừa khóc vừa cười, quay sang nhìn các thầy cô và bạn bè vây quanh: "Cô Diệp ơi, em đỗ rồi!"
"Cô Diêm ơi, em đỗ đại học rồi!"
"Thầy La ơi, em đỗ rồi!"
Tiếng khóc, tiếng cười hòa lẫn vào nhau không sao kìm nén được.
Trong lứa nữ sinh nhập học cùng cô năm nào, giờ chỉ còn mình cô trụ lại trường, chưa lấy chồng. Mấy chục cô gái khác, người thì học được hai ba năm rồi về lấy chồng, người thì sau này thi vào làm công nhân trại gà, trại vịt của đại đội Lâm Hà rồi bỏ học.
Chỉ có mình cô là kiên trì đến cùng.
Vốn dĩ cô không nghĩ xa xôi gì, chỉ muốn được ở lại trường, nghĩ rằng nếu được giữ lại làm giáo viên thì cũng tốt.
Cô chỉ đơn giản là không muốn quay lại chốn rừng thiêng nước độc ấy nữa.
May mắn hơn những cô gái khác, cô có người mẹ luôn ủng hộ mình.
Diệp Điềm và La Dụ Nghĩa cũng mừng thay cho cô học trò nghèo vượt khó này.
Con gái vùng núi muốn tiếp tục con đường học vấn thật quá gian nan!
Bao năm qua, chính sách hỗ trợ gạo trấu cho nữ sinh của trường đã thu hút không ít bé gái trong núi ra học. Nhưng học được nửa chừng, các em lại bị bố mẹ bắt về với đủ mọi lý do.
Người thì đến tuổi lấy chồng, người thì nhà neo người cần lao động. Con gái lớn rồi là sức lao động chính, 5 cân gạo trấu của trường không còn đủ sức hấp dẫn bố mẹ các em nữa.
Tóm lại, trong lứa học sinh đầu tiên ấy, chỉ có duy nhất một mình Tôn Huyên Thảo kiên trì được đến ngày hôm nay!
Tôn Huyên Thảo cẩn thận cất tờ giấy báo trúng tuyển vào phong bì, còn tờ "Những điều cần lưu ý" thì được mọi người truyền tay nhau đọc.
"Trên này ghi phải nộp 3 ảnh chân dung, mình không có thì làm sao bây giờ?"
"Cũng chưa biết mình có đỗ hay không, có cần chuẩn bị trước không nhỉ?"
"Lại còn phải tự túc 5 đồng tiền giáo trình nữa chứ!"
Mấy năm nay, học sinh trong trường thường tranh thủ lúc đi học về hái thảo d.ư.ợ.c đem bán cho trạm y tế. Mỗi năm ít cũng tích cóp được 2-3 đồng, nhiều thì 5-6 đồng. Như Tôn Huyên Thảo, bà nội và mẹ cô ở nhà cũng hái t.h.u.ố.c theo cách cô chỉ, sơ chế sẵn, đợi cô về mang ra trạm y tế bán, mỗi năm cũng kiếm được gần 10 đồng cho gia đình.
Nhưng học sinh trong trường có một điểm chung là tiền bán t.h.u.ố.c đều phải mang về đưa hết cho bố mẹ. Giữ lại được trong người 3 hào 5 hào đã được coi là có quỹ đen rồi.
Năm đồng tiền giáo trình, đối với học sinh vùng núi như họ, là một con số khổng lồ. Gia đình chưa chắc đã chịu bỏ ra khoản tiền này cho con gái đi học.
Tiền bán t.h.u.ố.c các em kiếm được chẳng bao giờ được chi dùng cho bản thân. Trong nhà còn bao nhiêu anh trai em trai cần lấy vợ. Con gái trong núi hiếm, tiền sính lễ và lương thực hỏi vợ rất cao, số tiền các em kiếm được đã sớm bị gia đình tiêu hết vào việc đó.
Tôn Huyên Thảo cũng vậy. Mấy năm nay cô ăn ở tại trường không mất tiền, học phí được miễn. Cảm kích mẹ đã ủng hộ mình đi học, có đồng nào cô cũng đưa hết cho mẹ.
Nhưng cô không dám chắc mẹ có thể xoay sở được 5 đồng để đóng tiền giáo trình cho mình không.
Điều này khiến cô lập tức lo lắng.
Không chỉ mình cô lo, rất nhiều học sinh tham gia kỳ thi nhưng gia cảnh khó khăn khi nhìn thấy tờ giấy ghi chú kia cũng rơi vào trạng thái hoang mang.
Không chỉ nữ sinh, nam sinh cũng sốt ruột không kém.
Năm đồng tiền đâu phải chuyện nhỏ. Đối với người dân trong núi, đó là số tiền tích cóp của cả gia đình trong hơn nửa năm trời!
Hứa Tiểu Vũ về nhà kể chuyện này với cô cả.
Cô bé không lo cho bản thân, vì biết dù thế nào bố mẹ cũng sẽ lo cho mình đi học nếu đỗ đại học. Kể cả bố mẹ không có tiền thì cô cả cũng sẽ lo cho cô.
Cô bé chỉ định kể chuyện trường lớp cho cô cả nghe như mọi khi, không ngờ Hứa Minh Nguyệt lại để tâm đến chuyện này.
Giờ cô không còn là Bí thư công xã, không thể lấy danh nghĩa công xã triệu tập cán bộ đại đội họp bàn.
Cô lén tìm gặp Hứa Phượng Đài, quyên góp 200 đồng dưới danh nghĩa cá nhân. "Em chỉ có thể góp được chừng này. 200 đồng này là quà riêng của vợ chồng em tặng trường. Nếu có học sinh đỗ đại học, mỗi em sẽ được thưởng 6 đồng học bổng: 5 đồng tiền giáo trình, 1 đồng tiền lộ phí. Đừng để học sinh trường mình đỗ đại học rồi mà lại không có tiền đi học." Cô cũng gợi ý: "Mấy năm nay các xưởng của đại đội làm ăn khấm khá, lợi nhuận ngày càng nhiều. Em đề nghị anh bàn với bí thư chi bộ Xuân Thủy xem có thể trích quỹ đại đội, lập thành thông lệ khen thưởng học bổng cho con em đỗ đại học không. Không cần nhiều, chỉ cần đủ tiền giáo trình và lộ phí đi đường là được."
Thời này đi học đại học được nhà nước bao cấp, miễn học phí và có trợ cấp sinh hoạt. Chỉ cần học sinh đến được trường là không phải lo chuyện ăn học.
Cổ nhân có câu "một bát cơm là ân, một đấu gạo là thù". Mấy năm qua đại đội Lâm Hà và trường Ven Sông đã dốc sức dốc của lo cho học sinh rất nhiều rồi, nếu bao cấp hết cũng không hay. Nhưng nếu để học sinh đỗ đạt mà không có tiền đi học thì thật đáng tiếc.
Hứa Minh Nguyệt khuyên Hứa Phượng Đài: "Anh cứ bàn với bí thư Xuân Thủy trước, rồi hai người cùng đi gặp hiệu trưởng và Hồng Hà."
Hứa Hồng Hà hiện là Hiệu phó trường tiểu học Ven Sông.
Giang Xuân Thủy vừa nghe Hứa Phượng Đài nói đã biết ngay đây không phải ý tưởng của ông anh thật thà này. Cậu hỏi: "Là Bí thư Hứa bày cách cho anh đúng không?"
Họ đều đã quen với nếp tư duy cũ, cấp trên bảo sao làm vậy, ít khi tự mình suy nghĩ sáng tạo.
Giang Xuân Thủy cũng không chần chừ, đi ngay đến nhà hiệu trưởng cũ, tìm gặp Hứa Hồng Hà, Phương Bình An, rồi sang nhà La Dụ Nghĩa. Cậu tập hợp tất cả những nhân vật nòng cốt của trường học và kế toán đại đội đến nhà Hứa Minh Nguyệt họp, để nghe cô chỉ đạo trực tiếp.
