Đập Tổ Chim Câu - 16

“Thúc phụ không phục, liền lưu hồ sơ vụ án, dâng lên trên. Nhưng đến lúc khảo hạch, vì nơi người khác cai quản không có vụ án nào tồn đọng, còn nơi thúc phụ cai quản lại có, nên ông vừa bị khiển trách vừa bị giáng chức.

“Cuối cùng bách tính vẫn không được cứu, mà ông cũng suýt mất chức quan.”

Thái thú Ung Châu cười khẽ.

“Điện hạ, nếu là ngài, ngài sẽ làm thế nào? Nếu làm một vị quan tốt là có thể cứu được bách tính, vậy ai cũng muốn làm quan tốt. Chỉ sợ làm quan tốt rồi mà vẫn không cứu được bách tính, lại vô duyên vô cớ tự đẩy mình vào đường cùng!

“Điện hạ, ban đầu thần cũng muốn làm một vị quan tốt. Ai lại muốn làm tham quan ô lại chứ?

“Nhưng người người đều tham, nếu ta không tham, người khác sẽ hợp sức công kích ta! Bởi vì ta biết bọn họ tham ô, trong tay ta có nhược điểm của bọn họ. Còn bọn họ lại không có nhược điểm của ta, thế nên càng thêm lo sợ.

“Ta hoặc là gia nhập bọn họ, trở thành người giống bọn họ, hoặc là bị bọn họ hại c.h.ế.t. Nhưng ta vẫn còn một bầu hoài bão chưa thực hiện được, sao có thể c.h.ế.t?

“Người khác mang bạc đến nhét cho ta, ai nấy đều cười tươi. Ta nhận thì mới là nể mặt, mọi người đều vui vẻ, không nhận ngược lại còn đắc tội với họ.

“Những người nhét bạc cho ta, hoặc là ân nhân, hoặc là thân bằng, hoặc là tri kỷ.

“Điện hạ, ta nguyện làm thanh quan, nhưng làm thanh quan thì nhất định phải trở thành kẻ cô độc sao? Làm thanh quan thì phải c.h.ặ.t đứt ân nghĩa sao?

“Lúc ta sắp c.h.ế.t, người khác cứu ta, đến khi ta phát đạt vinh hoa rồi lại ngay cả chút chuyện nhỏ này cũng không chịu làm, sau này còn ai chịu giúp ta?

“Điện hạ, ta không tham, nhưng trên đời có vô số người tham. Một mình ta không tham, đối với thế đạo này thì có tác dụng gì?

“Quan tốt thanh liêm đắc tội với quá nhiều người, ở trong triều khó mà tồn tại. Những kẻ tham ô lại có thể kết thành một tấm lưới lớn, xoay xở mọi phía!

“Cuối cùng ta bị bọn họ liên thủ đ.á.n.h đổ, trên đời liền mất đi một vị quan ban đầu một lòng vì dân, chỉ còn lại những tên tham quan vô liêm sỉ!

“Ta chỉ có thể tham một chút trước, sống sót đã. Sau này khi ta nắm quyền, ta mới có thể thực sự làm việc vì dân theo ý mình, mới không phải sợ hãi những kẻ tiểu nhân kết bè kết đảng!”

Nói đến đây, giọng ông ta cao lên:

“Điện hạ, thần sai sao?”

Ta nhìn ông ta, chậm rãi nói:

“Ngươi nay đã là Thái thú một châu, vậy mà vẫn không cảm thấy mình đang nắm quyền sao? Thế phải đến ngày nào ngươi mới được xem là nắm quyền?

“Ngươi nói ngươi một lòng vì dân, muốn làm việc vì dân, nhưng giờ đây, ngươi đã trở thành kẻ tham quan vô liêm sỉ mà chính miệng ngươi nói đến.

“Sao ngươi biết những tham quan khác chưa từng phát đại nguyện vì dân kêu oan?

“Bùi Trực dựa vào ngươi mới được đọc sách biết chữ, dựa vào ngươi mới có thể đảm nhiệm chức Hộ Tào. Đối với nàng, ân của ngươi nặng tựa núi cao. Nhưng nàng thà c.h.ế.t, trả lại tất cả cho ngươi, cũng không muốn tiêu dùng những đồng tiền cứu tế đổi bằng mạng sống của đám dân bị nạn này.

“Ngươi không dám đắc tội với người khác, không dám liều c.h.ế.t, vì sao Bùi Trực lại dám?”

Thái thú Ung Châu im lặng hồi lâu.

“Nhưng nếu nàng c.h.ế.t, thì sẽ chẳng còn gì cả. Điện hạ, trên đời sẽ chẳng có ai biết đến cái tên Bùi Trực, đứa trẻ này cũng không thể thay đổi thế đạo này.”

“Cũng chưa chắc.” Ta nói, “Con người trần trụi đến thế gian, chưa từng mang theo vàng bạc. Chẳng lẽ những người như vậy sinh ra đã biết tham ô sao? Theo lời ngươi, nếu trên đời có quá nhiều kẻ tham ô, trời đất đục ngầu, sẽ ép cả người tốt thành tham quan. Nhưng nếu trên đời người người đều thanh liêm, trời đất trong sáng, vậy tham quan sẽ không còn chỗ nào ẩn náu.

“Ngươi tham ô một đồng, khí đục trên đời liền nhiều thêm một phần. Bùi Trực vì bách tính mà chịu c.h.ế.t, khí thanh trên đời liền nhiều thêm một phần. Cho dù nàng c.h.ế.t, có người đi ngang qua mộ phần nhìn thấy bia mộ, cũng sẽ cảm phục đức hạnh của nàng, lấy phẩm đức của nàng để tự răn mình. Sao có thể nói là không có tác dụng?”

Thái thú Ung Châu thở dài:

“Không nói chuyện này nữa. Điện hạ còn trẻ, sau này sớm muộn cũng sẽ hiểu.

“Trước đó ngài nói tội thần có chuyện muốn cầu ngài, quả thực không sai.

“Lão phu tham ô bạc cứu tế, đã là tội c.h.ế.t, nhưng bên phía Thánh nhân, phần lớn cũng không muốn đuổi tận g.i.ế.c tuyệt Bùi gia.

“Thần chỉ cầu điện hạ nạp Trực nương làm thiếp, để nửa đời sau của nàng có chỗ nương tựa. Con trai ta có thể lưu lại một mạch huyết thống trên đời, thần cũng mãn nguyện.”

32

Trên đường về kinh, A Nhiêu đột nhiên nói:

“Điện hạ, một tham quan như Thái thú Ung Châu, vậy mà cũng chịu cho cháu gái đọc sách làm quan, còn tính toán tiền đồ cho nàng. Ngài không biết đâu, ở thời đại của chúng ta, vẫn có cha mẹ không cho con gái đi học.

“Thái thú tuy tham, nhưng đối với cháu gái quả thực không tệ.”

Ta dở khóc dở cười:

“Từ chuyện này mà nàng chỉ nhìn ra được vậy thôi sao?”

A Nhiêu sững người:

“Không thì sao?”

Ta hỏi nàng:

“Nếu Thái thú còn có một đứa cháu trai, nàng nói xem Bùi Trực còn có sách để đọc, còn có quan để làm không?”

“Chuyện này…”

Nàng nhất thời nghẹn lời.

“Nàng cảm thấy nữ t.ử làm quan là chuyện kinh thế hãi tục, nhưng các triều đại từ xưa đến nay, nếu Hoàng đế vui lòng, thì dù là chim bay thú chạy cũng có thể làm quan phong hầu. Bùi Trực làm quan, đối với Thái thú mà nói, cũng chẳng khác gì hạc trắng làm quan.

“Có lẽ lúc sinh thời con trai ông ta vốn đã muốn ra làm quan, ông ta chẳng qua mượn Bùi Trực để hoàn thành tâm nguyện của đứa con duy nhất mà thôi.

“Nếu không, ông ta hẳn phải biết, để một nữ nhân từng làm Hộ Tào cả đời sau làm thiếp cho người khác, rốt cuộc là sự nhục nhã đến mức nào.

“Bản thân Bùi Trực thà c.h.ế.t. Chỉ là trong mắt Thái thú, ‘đạo’ của Bùi Trực trước việc nối dõi tông đường chẳng đáng nhắc đến.”

A Nhiêu không phục: