Khu Tập Thể Quân Giới Những Năm 50 - Chương 529

“Hai dây chuyền sản xuất đó đã dùng được mười năm rồi, là thứ người ta thải ra không dùng nữa. Lúc sang đó thương thảo giá cả với họ, mặt mũi tôi nóng bừng bừng vì hổ thẹn.”

Nhưng nghĩ đến tình cảnh ở nhà, bà lại phải gạt bỏ tự ái mà cứng đầu đàm phán. Biết rõ là mình lạc hậu nhưng chẳng dám nói ra với ai, chỉ khi về nhà mới dám than thở với Ngô Tranh Vinh vài câu.

Phàn Trúc nói: “Nhưng chính quyết định khi ấy của bác đã đưa chiếc tivi đến với những gia đình bình dân đấy ạ.”

Diệp Mãn Chi lắc đầu, khách quan nhận xét: “Đó không phải là quyết định của riêng bác. Thu mua dây chuyền sản xuất phải dùng đến ngoại tệ, doanh nghiệp lấy đâu ra nhiều ngoại tệ đến thế? Khi đó nhà máy Thăng Quang đã nhận được sự ủng hộ hết mình của tỉnh, lại có thêm sự chi viện từ Nhà máy Thiết bị Phát thanh Quảng Châu và Nhà máy Vô tuyến điện số 8 Thiên Tân. Hai dây chuyền đó được đưa về là nhờ huy động sức mạnh của cả ba tỉnh thành.”

Tivi thương hiệu Thăng Quang đã để lại một dấu ấn đậm nét trong lịch sử Tân Giang. Tân Giang vốn luôn lấy phát triển công nghiệp nặng làm trọng tâm, còn về công nghiệp nhẹ thì chưa có những thương hiệu lừng lẫy khắp cả nước kiểu như xe đạp Vĩnh Cửu, tivi Bắc Kinh hay sữa Quang Minh. Thế nhưng, từ khi tivi Thăng Quang đột ngột xuất hiện và bán chạy khắp toàn quốc, nó đã gián tiếp giúp Tân Giang mở mang danh tiếng. Vì vậy, sự phát triển của nhà máy Thăng Quang cũng là một phần không thể thiếu trong “Ký ức Tân Giang”.

Phàn Trúc hỏi kỹ hơn về chuyến khảo sát tại Nhật Bản. Diệp Mãn Chi cố gắng giới thiệu thật chi tiết, bà cũng muốn lưu giữ lại đoạn ký ức này để nhiều người hơn nữa hiểu về một phần lịch sử ấy.

“Người thời nay chắc chắn không thể hiểu nổi tâm trạng của chúng tôi lúc đó. Công ty Điện máy Thăng Quang bây giờ không chỉ có mảng tivi màu mà còn có tủ lạnh, máy giặt, nồi cơm điện, thậm chí còn đang nghiên cứu cả lò vi sóng, một khung cảnh vô cùng hưng thịnh. Bác nghe nói một dòng tivi màu của Thăng Quang năm nay còn được nhận Giải vàng Tiến bộ Kỹ thuật nữa.”

Nhà máy Thăng Quang hiện nay đã thực hiện được mục tiêu đuổi kịp Nhà máy 833 năm xưa.

“Thế nhưng, từ lúc nhà nước tổ chức đại chiến dịch tổng tiến công tivi màu vào đầu những năm 70, trải qua nghiên cứu, nhập khẩu cho đến sản xuất, bán hàng, để ngày càng có nhiều cư dân thành thị dùng được tivi màu, chúng tôi đã mất gần 20 năm ròng rã.”

Phàn Trúc nghe đến ngẩn ngơ, vài giây sau mới tiếp lời: “Bác đã đặt nền móng rất tốt cho 20 năm đó.”

Mỗi khi nhớ lại đoạn này, trong lòng Diệp Mãn Chi luôn cảm thấy an lòng và tự hào. Nhưng bà vẫn lắc đầu: “Vai trò của bác chỉ là tìm mọi cách đưa dây chuyền về, còn việc sản xuất và nghiên cứu sau đó là nhờ đội ngũ kỹ thuật của Thăng Quang và nỗ lực chung của cả ngành.” Sức mạnh cá nhân trước dòng chảy của thời đại thực sự rất nhỏ bé.

Nội dung Diệp Mãn Chi kể cho đoàn phim thực sự quá nhiều, chỉ riêng việc bà thuật lại quá trình công tác đã đủ để đối soát và bổ sung cho rất nhiều lỗ hổng sử liệu của họ. Huống hồ bà còn có thói quen viết nhật ký và sưu tầm cắt báo. Đặc biệt là sau khi bà điều động sang Cục Công nghiệp nhẹ, dù bản thân không có thời gian nhưng bà còn có cặp bố mẹ vừa mới nghỉ hưu đang nhàn rỗi. Thường Nguyệt Nga và Diệp Thủ Tín đã làm được mấy cuốn sổ cắt báo, lần này cũng được đóng góp, trở thành tư liệu có sẵn cho đoàn phim.

Buổi phỏng vấn kéo dài suốt ba tiếng đồng hồ. Lúc ra về, Đài trưởng Triệu bày tỏ sự hứng thú đặc biệt với bức tường danh dự trong nhà bà. Nhất là lá cờ đỏ nhỏ “Bơi vượt sông Tân Giang”, ông đã cầm máy ảnh chụp lại mấy tấm. Nếu không có Diệp Mãn Chi ngăn cản kịp thời, có lẽ đến cả giấy chứng nhận kết hôn của bà và Ngô Tranh Vinh cũng bị ông chụp mất.

“Lão Triệu, giấy kết hôn này khỏi chụp đi ông. Chụp rồi ông cũng đâu có dùng được!” “Ha ha, dạo này tôi bị ám ảnh nghề nghiệp rồi, cứ thấy tư liệu gì là lại muốn chụp lại.”

Đài trưởng Triệu thầm tiếc nuối, giấy kết hôn thời kỳ đầu lập quốc mà còn giữ được nguyên vẹn thế này thực sự là hiếm thấy. Ngày trước từng có dạo rộ lên phong trào treo giấy kết hôn lên tường, nhưng cũng chỉ được một thời gian rồi người ta lại gỡ xuống. Không ngờ nhà Thị trưởng Diệp lại treo mãi đến giờ.

Phàn Trúc giúp nói đỡ: “Chủ nhiệm Diệp, giấy kết hôn thời các bác to thật đấy ạ!” Tờ giấy kết hôn treo trên tường nhìn như một tấm bằng khen, sở dĩ phân biệt được là nhờ tấm ảnh cưới dán ở chính giữa.

Diệp Mãn Chi cười nói: “Hồi ấy có câu nói cửa miệng khi kết hôn là: ‘Đồng tâm đồng đức làm công tác, cùng cánh bên nhau dựng xây nước nhà’. Giấy kết hôn của ai cũng to như thế, lúc nhận được tờ giấy đã viết xong cảm thấy có nghi lễ lắm, chẳng khác gì được nhận bằng khen vậy.”

Bà tiễn đoàn làm phim ra cửa, khi quay lại, bà đứng lặng trước tấm giấy kết hôn thêm một lúc. Ngô Tranh Vinh rửa sạch mấy chiếc chén khách vừa dùng, thấy vợ đứng thẫn thờ thì hỏi: “Em xem gì đấy?”

Diệp Mãn Chi nhìn chằm chằm vào khung ảnh: “Anh lại đây xem này, giấy kết hôn với ảnh của tụi mình hình như hơi bạc màu rồi đúng không?” Bức tường này bị nắng chiếu vào, bà cảm thấy màu sắc tờ giấy đã nhạt đi. Ngô Tranh Vinh: “Ảnh vốn là đen trắng, bạc hay không cũng vậy thôi, với lại treo mấy chục năm rồi, phai màu cũng là lẽ thường.”

Diệp Mãn Chi lấy tờ giấy kết hôn còn lại trong ngăn kéo ra so sánh. Quả nhiên là bạc màu rồi! May mà giấy kết hôn có hai bản! Bà nắm tay Ngô Tranh Vinh nói: “Nói chuyện với con bé Phàn xong, lòng em bồi hồi quá. Những ngày tháng sống và làm việc ở phố Quang Minh cứ như mới ngày hôm qua, bao nhiêu chuyện hiện lên mồn một.”

Ngô Tranh Vinh trêu: “Em cứ hay bảo mình mau quên, thế này chẳng phải là rất tốt sao?” “Thì cũng tùy so với ai chứ, so với hai bố con họ Ngô các anh thì em vẫn kém một chút.” Diệp Mãn Chi đưa cho ông một chiếc khăn sạch: “Nhân lúc hôm nay có thời gian, hai đứa mình lau mấy cái khung ảnh này đi, bình thường chẳng mấy khi để ý đến chỗ này.”

Ngô Tranh Vinh chẳng muốn dùng thời gian quý báu để làm việc nhà: “Đợi lúc nào anh ở nhà một mình anh lau cho. Nếu em thấy nhớ phố Quang Minh, hay là mình về đó đi dạo một lát?”

Diệp Mãn Chi xem đồng hồ, mới hơn một giờ chiều. Hôm nay là cuối tuần, Ngô Hữu Ngôn lại vùi mình trong phòng thí nghiệm nên không tham gia sinh hoạt gia đình được. “Được thôi, tiện thể qua quán chị tư ăn bữa trưa luôn.”

Chị tư Thẩm Lượng Muội sau khi nghỉ hưu đã mở một quán cơm nhỏ trên phố Quang Minh, chủ yếu bán các món cơm nhà, phục vụ khách quen trong đại viện quân giới là chính. Khi hai người lái xe đến phố Quang Minh thì đã qua giờ cơm, anh tư và chị tư đang ngồi xem tivi trong quán.

“Bà chủ Thẩm, làm ăn phát đạt nhé!” Diệp Mãn Chi cười chào hỏi. “Ối chà,” Thẩm Lượng Muội nhảy cẫng lên từ ghế: “Cô về bao giờ thế? Bố mẹ cũng về cùng à?” “Em về công tác thôi, không đưa bố mẹ theo.” Diệp Mãn Chi kéo Ngô Tranh Vinh ngồi xuống: “Chị ơi, hai đứa em vẫn chưa ăn trưa đâu!” “Được được, chị đi xào thức ăn cho hai đứa ngay đây!”

Anh tư khui hai chai nước ngọt, đắc ý hỏi: “Thế nào, Thị trưởng Diệp, quán của anh chị được chứ hả?” “Tốt lắm, trông rất sạch sẽ!” “Tất nhiên là sạch rồi,” Anh tư phàn nàn: “Chị dâu cô hận không thể bắt anh lau dọn tám trăm lần một ngày! Cả cái phố này, quán nhà mình là sạch nhất đấy!”

Diệp Mãn Chi gật đầu, chị tư vốn dĩ xưa nay vẫn luôn chăm chỉ và yêu sạch sẽ. Có phẩm chất đó thì làm ngành ăn uống chắc chắn là đúng hướng. Anh tư nói nhỏ: “Tuy có hơi mệt nhưng kiếm ra tiền lắm cô ạ. Hôm kia anh vừa viết thư cho anh ba, bảo anh ấy thôi đừng làm phó giám đốc gì nữa, mấy cái nhà máy ở tuyến ba làm ăn chán lắm, thà ra ngoài mở quán cơm như anh còn hơn!” Diệp Mãn Chi và Ngô Tranh Vinh: “......”

Anh tư vắt chân chữ ngũ nói: “Phố Quang Minh mình dạo này thay đổi ch.óng mặt luôn, đằng kia mới mở một cửa hàng bách hóa lớn, thu hút cả người từ trung tâm thành phố đổ về, nếu không quán nhà mình sao mà đông khách thế được! Tí nữa ăn xong hai đứa cứ đi dạo một vòng mà xem.”

Hai người vâng dạ, cơm nước xong thì rời quán nhỏ. Họ không đến cửa hàng bách hóa mới mở mà tản bộ dọc theo hàng cây bên đường trên con phố vừa quen vừa lạ. Chẳng mấy chốc đã đi về phía đại viện quân giới.

Đại viện vẫn như xưa, những tòa nhà kiểu Khrushchev gạch đỏ ngói xám đan xen, loa phóng thanh đang phát bài hát đậm chất quân giới “Chúng ta đi trên đường lớn”. Ánh nắng rực rỡ và những hàng tùng bách xanh rì dường như đưa người ta trở lại một buổi chiều rực lửa cách mạng năm nào.

Diệp Mãn Chi và Ngô Tranh Vinh đều là những gương mặt thân quen của đại viện. Có những người hàng xóm cũ thấy họ liền niềm nở lại gần chào hỏi, hỏi thăm tình hình lão Diệp và Thường Nguyệt Nga. Thái độ vẫn y như ngày trước, giống như hồi Diệp Mãn Chi về nhà nghỉ trưa, bị bà bác hàng xóm hỏi một câu: “Cán bộ Tiểu Diệp ăn cơm chưa?”.

Hai vợ chồng đang hàn huyên với hàng xóm cũ thì bỗng có ai đó trên lầu hét lớn: “Phim Hàng rào, Đàn bà và Chó bắt đầu rồi!”, lập tức đám đông tản đi quá nửa. Ngô Tranh Vinh cười: “Đi thôi, mình ra phía ngoài dạo tiếp.”

Phố Quang Minh dạo này thay đổi rất nhiều, mấy cửa hàng đang tổ chức khuyến mãi khai trương. Khi Diệp Mãn Chi đi ngang qua một cửa tiệm, bà nhận ra đó là tiệm chụp ảnh ngày xưa đã được sửa sang lại. Tên tiệm vẫn là “Tiệm ảnh quốc doanh Quang Minh”, nhưng bên trong đã thay đổi hoàn toàn, trông rất thời thượng. Một cô gái trẻ đứng ở cửa giới thiệu cho khách hàng: Để chào mừng kỷ niệm 40 năm Quốc khánh, tiệm ảnh triển khai dịch vụ dập chữ miễn phí lên ảnh.

Ngô Tranh Vinh cười nhẹ: “Tiệm ảnh quốc doanh giác ngộ cao thật đấy, đến cả lý do khuyến mãi cũng là chào mừng Quốc khánh.” Diệp Mãn Chi nhịn cười, huých khuỷu tay vào người ông: “Ảnh trên giấy kết hôn của tụi mình là chụp ở đây đấy. Một cửa tiệm hơn ba mươi năm tuổi có thể sửa sang tìm lối đi mới, vẫn tốt hơn là trở thành một phần của lịch sử chứ?”

“Có muốn ủng hộ cửa hàng cũ không?” Ngô Tranh Vinh hỏi. Diệp Mãn Chi nhìn lại mình, bà vẫn mặc chiếc áo sơ mi từ lúc phỏng vấn buổi sáng, Ngô Tranh Vinh thì vẫn quân phục chỉnh tề. Chẳng khác là mấy so với bộ đồ họ mặc khi chụp ảnh cưới năm ấy.

“Hay là mình vào chụp một tấm ảnh chung đi? Bây giờ chụp được ảnh màu rồi đấy!” Năm đó, người thợ chụp ảnh đã dặn đi dặn lại rằng người mới chụp ảnh phải nghiêm túc vào, không được nhe răng cười. Nhưng Diệp Mãn Chi mười mấy tuổi khi ấy chẳng thèm nghe, lúc màn trập hạ xuống, khung hình đã kịp ghi lại hai khuôn mặt rạng rỡ nụ cười.

Còn người thợ chụp ảnh bây giờ thì lại luôn miệng nhắc khách hàng: “Mọi người cười tươi lên một chút nhé!”.