Tàng Phong - Chương 3: Sổ Gốc

Đòn phản kích của Thôi Bá Hành đến nhanh hơn Thẩm Nghiên Chu dự đoán.

Chiều tối ngày thứ ba sau buổi chầu, học sĩ chưởng viện Hàn Lâm Viện gọi Thẩm Nghiên Chu vào trực phòng. Chưởng viện là một lão học cứu hơn sáu mươi tuổi. Hôm ấy, ông đóng cửa lại, giọng nói ép rất thấp.

"Thẩm tu soạn, bên Hình bộ có người đến, hỏi chuyện phần ghi chép về tào vận trong buổi chầu hôm trước." Chưởng viện ngồi trong ghế, xoa tay, "Hỏi ngươi điều duyệt sổ gốc Quốc Sử Quán từ khi nào, đã qua những thủ tục nào."

Thẩm Nghiên Chu đứng thẳng: "Hạ quan mấy hôm trước tu sử tiện tay lật được, không đi thủ tục hiệu duyệt, là hạ quan sơ suất."

Chưởng viện thở phào, rồi lại thở dài: "Đã là sơ suất thì bỏ qua đi. Sau này sổ gốc Quốc Sử Quán, ngươi đừng chạm vào nữa. Áp lực từ trên, ta thay ngươi cản một lần, nhưng cản không được lần thứ hai."

Thẩm Nghiên Chu cúi người tạ ơn. Lúc bước ra khỏi trực phòng của chưởng viện, bước chân hắn rất vững, nhưng tay trong tay áo đã lần chuỗi ngọc hai vòng. Thôi Bá Hành tra không ra chứng cứ, bắt đầu vin vào chuyện thủ tục.

Hắn trở về trực phòng của mình, đóng cửa lại.

Cửa bỗng bị đẩy ra. Bùi Diễn bước vào, trên người mặc bộ thường phục màu xanh đen, vai phủ một lớp bụi mỏng. Hắn trở tay đóng cửa, đi đến trước án, cúi đầu nhìn tờ giấy trên bàn Thẩm Nghiên Chu — trên đó vỏn vẹn hai chữ.

"Viết không được?"

Thẩm Nghiên Chu lật mặt kia tờ giấy lại. "Sao ngươi lại đến? Giờ này, ngươi phải ở trong nhà mới đúng."

"Ở không được." Bùi Diễn kéo ghế ngồi xuống, từ trong n.g.ự.c lấy ra một phần chiết t.ử, đặt lên bàn. "Chiết t.ử thuật chức. Binh bộ phê một tháng nghỉ."

Thẩm Nghiên Chu cầm lên nhìn một cái. "Một tháng? Vậy ngươi bây giờ là?"

"Đã quá hạn thì cứ quá hạn. Sóc Châu có Úy Trì Túc trấn giữ, không đáng ngại."

Thẩm Nghiên Chu đặt chiết t.ử trở lại. "Ngươi gan không nhỏ."

"Gan nhỏ, sống không tới hôm nay." Bùi Diễn thu chiết t.ử, rồi lấy trong người ra một phong thư, đặt lên bàn. "Úy Trì Túc từ Sóc Châu gửi tới."

Thẩm Nghiên Chu nhìn phong thư một cái. Nét chữ to thô, có mấy chữ viết sai rồi gạch đi viết lại.

"Chữ nghĩa của ông ấy không nhiều." Bùi Diễn nói, "Theo cha ta chinh chiến mười năm, sau đó theo ta. Ngày cha ta mất, ông ấy cõng ta ra khỏi đống người c.h.ế.t. Cõng ba ngày ba đêm, cõng về Sóc Châu."

Thẩm Nghiên Chu không nói.

"Ông ấy thay ta tra mười năm." Bùi Diễn thu thư lại, "Ông ấy không biết viết chữ, phong thư này là tìm người viết thay. Nhưng hàng cuối cùng là ông ấy tự viết."

Thẩm Nghiên Chu cúi đầu nhìn một cái. Dưới cùng tờ giấy thư có một hàng chữ xiêu vẹo: "Tướng quân, Sóc Châu có ta, ngươi yên tâm."

"Ta đi một chuyến Quốc Sử Quán." Bùi Diễn cất thư, giọng điệu khôi phục vẻ tùy ý thường ngày.

Thẩm Nghiên Chu ngẩng đầu nhìn hắn.

"Ta cho hai lão tốt trông Quốc Sử Quán." Bùi Diễn nói, "Đêm hôm trước, có người vào. Một lão tốt trực đêm không cản được, chỉ thấy một bóng lưng. Người đó lật sổ gốc tào vận năm Chiêu Ninh thứ nhất, lật xong đi luôn. Không phải ngươi."

Ánh mắt Thẩm Nghiên Chu thay đổi.

"Người của Thôi Bá Hành?"

"Không biết là ai." Bùi Diễn lấy trong người ra một mảnh giấy, đặt lên bàn. Mép giấy xé nham nhở. "Sáng nay, lão tốt ấy quét đất nhặt được sau giá sách. Trên giấy chỉ viết mấy chữ."

Thẩm Nghiên Chu nhận lấy. Trên mảnh giấy chỉ có một hàng mực, nét b.út gấp gáp lộn xộn. Hắn nhìn kỹ một hồi, chỉ nhận ra ba chữ: "Đừng chạm tào."

Mấy chữ sau bị xé mất.

"Nét chữ này," Thẩm Nghiên Chu đưa mảnh giấy gần ánh sáng bên cửa nhìn một cái, "không phải người của Thôi Bá Hành. Người dưới tay Thôi Bá Hành viết chữ đều quy củ."

Bùi Diễn không tiếp lời.

Thẩm Nghiên Chu lật mảnh giấy lại, mặt sau có một vết ấn rất mờ. Hắn nghiêng nhìn dưới ánh sáng, vết ấn là hình một khung vuông, giữa có hoa văn mờ. Hắn nhìn rất lâu, rồi đặt mảnh giấy xuống.

"Loại giấy này là thư tiên phủ Thái phó thường dùng."

Sắc mặt Bùi Diễn lập tức trầm xuống. Hai người nhìn nhau một cái, cả hai đều im lặng.

"Thái phó tại sao đi lật sổ gốc tào vận?" Bùi Diễn mở lời trước.

"Ta đi gặp ông ấy." Thẩm Nghiên Chu cất mảnh giấy vào n.g.ự.c, đứng dậy.

Bùi Diễn cũng đứng dậy theo: "Ta đi cùng ngươi."

"Không cần." Thẩm Nghiên Chu đi đến cửa, dừng một bước, "Ngươi ở cửa Hàn Lâm Viện đợi ta. Nửa canh giờ ta không ra, ngươi lại vào."

Bùi Diễn chậm rãi bước theo, không tranh. Hắn lấy trong người ra một vật, đưa tới. Thẩm Nghiên Chu cúi đầu nhìn, là một cái còi đồng nhỏ, buộc một sợi dây mảnh.

"Thổi một tiếng, ta ở ngoài nghe được."

Thẩm Nghiên Chu nhận còi đồng, đeo vào cổ rồi nhét dưới cổ áo. Còi đồng dán trước n.g.ự.c, lạnh buốt.

Hắn ra khỏi Hàn Lâm Viện, đi về phía phủ Thái phó. Trên đường người đi không nhiều, hắn đi nhanh, vạt áo quét qua nền đất ẩm, kéo theo một vệt nước. Đến cửa phủ Thái phó, người gác cửa nhận ra hắn, không cần thông báo đã trực tiếp cho hắn vào.

Cố Thừa Di ở hậu đường. Lão Thái phó ngồi trong ghế thái sư, trước mặt trải một đống chiết t.ử cũ và một quyển sổ gốc mở ra. Ông ngẩng đầu thấy Thẩm Nghiên Chu vào, trong đôi mắt đục ngầu thoáng qua một tia dị sắc, rồi cúi đầu, gấp sổ gốc lại.

"Đến rồi." Giọng ông khàn khàn, "Ngồi."

Thẩm Nghiên Chu ngồi đối diện ông.

"Thái phó đêm hôm trước đi Quốc Sử Quán."

Tay Cố Thừa Di dừng một chút. Ông không phủ nhận, cũng không thừa nhận. Ông chỉ dựa vào ghế thái sư, nhìn Thẩm Nghiên Chu.

"Ngươi biết tờ giấy đó là ai để lại?" Cố Thừa Di hỏi.

"Thư tiên phủ Thái phó. Nhưng nét chữ không phải của Thái phó."

Cố Thừa Di không lên tiếng. Hậu đường thắp đèn, ánh đèn chiếu trên mặt ông đầy nếp nhăn. Ông chậm rãi mở lời.

"Bức huyết thư ấy, trước hết qua tay hoàng đế. Năm đó, người giao nó cho ta, chỉ nói một câu: 'Ngươi thay trẫm trông. Trẫm không muốn nhìn lần thứ hai.' Người không tiêu hủy, bởi vẫn muốn giữ lại một phần chứng cứ. Nếu ngày nào đó có kẻ lấy huyết thư ra uy h.i.ế.p, trong tay người ít nhất còn có bản gốc. Năm ấy, tổ phụ ngươi nhờ ngục tốt truyền cho ta câu kia. Không phải truyền cho ngươi. 'Sau biển có vật, thác cô' — sáu chữ ấy là nói với ta. Huyết thư được đưa đến trước mặt hoàng đế, người không tiêu hủy mà giao lại cho ta. Khi đến tay ta, trên đó đã là tên của hoàng đế. Ta không sửa, cứ nguyên như vậy đưa trở lại. Người nhìn ra có kẻ động tay chân, nhưng không truy cứu. Trước khi trả lại, ta sao thêm một bản, giấu trong thiên điện Thái Miếu. Nhưng sau tấm biển quả thật còn giấu một thứ. Không phải huyết thư, mà là một phần danh sách."

"Danh sách gì?"

"Danh sách những kẻ hai mươi năm trước cùng Thôi Trọng Hành phân chia số muối lậu ấy." Cố Thừa Di nói, "Tổ phụ ngươi trong ngục sao một bản danh sách giấu sau biển, bảo ngục tốt nói với ta. Ta lấy danh sách, nhưng không dám động. Người trên đó quá nhiều, gần nửa triều đình đều có tên trong đó."

Thẩm Nghiên Chu ngồi trong ghế, không nói. Hắn cúi đầu nhìn chuỗi ngọc trên cổ tay mình. Viên có vết nứt dán vào xương cổ tay, hắn dùng ngón cái cọ hai cái, cọ đến mép sáng lên. Rồi hắn thu tay vào trong tay áo.

"Thái phó, ngài và tổ phụ ta là quan hệ gì?"

Cố Thừa Di dựa vào lưng ghế, nhìn xà nhà trên đầu.

"Đồng khoa tiến sĩ. Ông ấy nhị giáp đệ nhất, ta đứng thứ ba nhị giáp. Ông ấy đi Hà đạo tổng đốc phủ, ta vào Hàn Lâm Viện. Sau đó ông ấy tra án hà công, ta tra tào vận. Chúng ta tra đến cùng một chuyện — muối lậu nhà Thôi."

Ông dừng một chút.

"Ông ấy đi trước ta một bước. Ông ấy viết huyết thư, còn ta thì không. Ông ấy c.h.ế.t, ta sống."

Ông cúi đầu, nhìn Thẩm Nghiên Chu.

"Ta nợ ông ấy một mạng."

Thẩm Nghiên Chu không nói.

Cố Thừa Di dựa vào lưng ghế, nhìn xà nhà trên đầu. Trên xà đọng một lớp bụi.

"Tổ phụ ngươi dạy ta đ.á.n.h cờ." Ông nói, "Hai mươi năm trước, hậu đường Hàn Lâm Viện, mỗi buổi chiều. Ông ấy nhường ta ba quân. Ta chưa từng thắng."

Ông cúi đầu, nhìn Thẩm Nghiên Chu.

"Ông ấy vào ngục sau, ta một mình đ.á.n.h hai mươi năm. Không ai nhường ta ba quân nữa."

Thẩm Nghiên Chu không nói.

"Lục Thận Ngôn bị lưu đày Lĩnh Nam sau, ta phái người đi tìm." Cố Thừa Di lại nói, "Không tìm được. Trên sổ lưu đày của Hình bộ, tên ông ấy viết là 'đã quá cố'."

Thẩm Nghiên Chu nhíu mày. "Đã quá cố?"

"Hàn Dũ Chi viết." Cố Thừa Di nói, "Ông ấy ghi vào sổ lưu đày hai chữ 'đã quá cố' để xóa tên Lục Thận Ngôn khỏi đó."

Thẩm Nghiên Chu cất mảnh giấy vào n.g.ự.c. Lục Thận Ngôn. Mạc liêu của tổ phụ. Người bị lưu đày Lĩnh Nam đó. Lần đầu hắn nghe cái tên này, là trên phần sổ sách Bùi Diễn đưa cho hắn.

"Thái phó." Hắn đứng dậy, "Ngài đặt tờ giấy đó ở Quốc Sử Quán, là muốn nhắc ta đừng chạm tào vận?"

"Trên sổ gốc tào vận cũng có người trên danh sách đó." Cố Thừa Di nhìn hắn, "Ghi chép tào vận ngươi đọc trong buổi chầu hôm đó, số dẫn muối liên quan, không khớp với tỷ lệ chia phần trên danh sách. Có người hai mươi năm trước lấy nhiều hơn trên sổ. Người đó bây giờ vẫn còn động."

"Là ai?"

Cố Thừa Di mở miệng, vừa định nói, ngoài hậu đường bỗng truyền đến một tràng tiếng bước chân gấp gáp. Thẩm Nghiên Chu quay đầu, thấy một lão tốt chạy vào, thở hổn hển đứng ngoài ngưỡng cửa.

"Thẩm đại nhân, Bùi tướng quân bảo ta đến truyền lời." Giọng lão tốt căng thẳng, "Thôi Bá Hành tối nay dẫn người, vây phủ ngài rồi. Nói là phụng chỉ lục soát."

Ánh mắt Thẩm Nghiên Chu lạnh xuống.

"Bùi tướng quân đâu?"

"Bùi tướng quân đã chạy qua rồi." Lão tốt nói, "Ngài ấy bảo ta nói với ngài, đừng về."

Thẩm Nghiên Chu đứng bất động tại chỗ. Hắn cúi đầu nhìn ống tay áo, thanh đoản nhận còn giấu trong đó. Hắn quay đầu nhìn Cố Thừa Di. Lão Thái phó đã đứng lên, tay vịn mép bàn run rẩy.

"Ngươi đi đi. Chuyện danh sách, đổi ngày khác nói."

Thẩm Nghiên Chu chắp tay với ông, quay người ra khỏi hậu đường. Đi đến hành lang, hắn cởi còi đồng trên cổ, đưa lên môi thổi một tiếng. Tiếng còi the thé ngắn gọn, trong đêm truyền đi rất xa.

Lúc hắn ra khỏi cửa phủ Thái phó, trong bóng tối đầu ngõ đứng một bóng người cao lớn. Bùi Diễn không che ô, nước mưa theo tóc hắn chảy xuống, trong tay xách thanh hoành đao, lưỡi đao rút ra một tấc.

"Đi." Hắn nói.

Hai người sóng vai đi trong đêm. Ngõ rất hẹp, vai hai người thỉnh thoảng chạm vào nhau.

"Thôi Bá Hành lục soát ra cái gì?" Thẩm Nghiên Chu hỏi.

"Không có gì." Bùi Diễn nói, "Viên gạch bên bếp lò ông ấy không xê dịch. Ta trước đó bảo lão tốt chuyển hộp sắt đi rồi."

Thẩm Nghiên Chu nghiêng đầu nhìn hắn một cái. Bùi Diễn cũng quay đầu lại. Nước mưa rửa mặt hắn trắng bệch, vết sẹo cũ như một vệt nước mờ nhạt.

"Ngươi tưởng ta ngày nào ngồi xổm chỗ ngươi là ngồi không?" Hắn nói, "Ta tra ngươi ba tháng. Tro viên gạch bên bếp lò ngươi là lỏng, động không chỉ một lần. Ngay từ ngày đầu ta đã cho người âm thầm trông chừng."

Thẩm Nghiên Chu không tiếp lời, nhưng bước chân hắn lại nhanh thêm nửa nhịp. Hai người ra khỏi ngõ, đi đến Trường An Nhai. Trên mặt phố đã không còn mấy người.

Thẩm Nghiên Chu đi một hồi, bỗng dừng lại.

Bùi Diễn cũng dừng theo, nhìn theo hướng mắt hắn.

Phía trước đầu phố, đỗ một chiếc xe ngựa mui xanh không mấy nổi bật. Rèm xe vén nửa, lộ ra một bàn tay, trong tay cầm một phong thư. Ngón tay thon dài trắng nõn, cổ tay đeo một chiếc vòng bạc trơn.

Người sau rèm xe không lộ mặt, chỉ đưa thư ra.

Bùi Diễn nắm c.h.ặ.t chuôi đao. Thẩm Nghiên Chu đè cổ tay hắn, bước lên một bước.

Trong xe ngựa truyền ra giọng một nữ t.ử trẻ tuổi, rất nhẹ, bị tiếng mưa cắt đi một nửa.

"Thôi Bá Hành tối nay lục soát phủ đệ, lục là thư phòng của ngươi. Thư phòng của cha ta năm xưa, cũng từng bị người lục."

Nàng đặt thư lên càng xe, thu tay lại. Rèm xe rơi xuống, xe ngựa lăn bánh đi.

Thẩm Nghiên Chu đi qua, cầm phong thư lên. Trên phong thư không viết chữ, chỗ dán miệng có một con dấu sáp nhỏ, hoa văn là một cành lê.

Bùi Diễn đi đến bên hắn, cúi đầu nhìn con dấu sáp đó: "Thôi Ánh Đường?"

Thẩm Nghiên Chu mở thư, trước tiên thấy chỗ đề tên có một con dấu đỏ nhỏ, chữ in là "Ánh Đường" hai chữ. Hắn nhìn hồi lâu, mới trải tờ giấy thư ra. Bên trong chỉ có một tờ giấy, trên viết một hàng chữ: "Người đầu tiên trên danh sách, là Cố Thừa Di."

Bùi Diễn ghé lại nhìn một cái, sắc mặt thay đổi: "Thái phó?"

Thẩm Nghiên Chu gấp tờ giấy thư lại, nhét vào n.g.ự.c. Hắn đứng bất động tại chỗ, nước mưa theo cổ áo hắn thấm xuống. Nếu người đầu tiên trên danh sách chính là Cố Thừa Di… Ý nghĩ ấy vừa hiện lên, Thẩm Nghiên Chu liền nhớ lại cuộc gặp trong hậu đường. Ông biết danh sách có tên mình, vậy tại sao còn chủ động gặp hắn? Là muốn nói hết mọi chuyện, hay chỉ muốn dẫn hắn rời khỏi manh mối ấy?

"Về rồi nói." Bùi Diễn thấp giọng.

Thẩm Nghiên Chu gật đầu. Hai người quay người đi về, mưa rơi trên vai họ, ai cũng không nhanh bước.

Về đến phủ, Thẩm Nghiên Chu ngồi dưới đèn, lại nhìn tờ thư một lần. "Người đầu tiên trên danh sách, là Cố Thừa Di."

Hắn lật mặt sau tờ giấy thư, mặt sau có một vết mực mờ nhạt. Hắn nghiêng nhìn dưới đèn, vết mực là một hàng chữ nhỏ, bị nước ngâm, phần lớn mờ đi, chỉ nhận ra mấy chữ — "… không phải ta muốn… thư phòng… ngăn kẹp…"

Hắn nhận diện rất lâu, nhận ra đó là nét chữ của Thôi Trọng Hành.

Hai mươi năm trước, lúc ông ấy tra án hà công, từng lật qua hồ sơ Thôi Trọng Hành. Trang cuối hồ sơ có một hàng chữ nhỏ, là Thôi Trọng Hành viết: "Phê văn này không phải ta muốn, nhưng thân bất do kỷ. Nếu đời sau có hậu nhân nhà Thẩm tra án này, có thể hỏi ngăn kẹp thư phòng nhà cũ của Thôi gia."

Khi ấy hắn chưa từng để tâm. Bây giờ nhớ lại, hàng chữ đó là để lại cho hắn.

Bùi Diễn theo hắn về phủ. Hai người vào cửa, Bùi Diễn chốt cửa lại, trước hết đi một vòng kiểm tra trong nhà chính. Chăn cuộn còn xếp ở góc tường, viên gạch bên bếp lò đè y nguyên. Hắn kiểm tra xong, quay đầu nhìn Thẩm Nghiên Chu một cái.

"Ngươi đói không?"

Thẩm Nghiên Chu sững một chút, hỏi: "Cái gì?"

"Ngươi từ chiều đến giờ chưa ăn gì." Bùi Diễn đi đến bên bếp lò, mở nắp nồi nhìn vào, bên trong trống không. Hắn lại lục tủ bếp, tìm ra một nắm mì khô. "Ta nấu cho ngươi bát mì."

Thẩm Nghiên Chu nhìn hắn. "Ngươi biết nấu mì?"

"Ở Sóc Châu học được chút." Bùi Diễn đặt mì vào nồi, lại tìm hai quả trứng. "Hành quân, cái gì cũng phải biết."

Thẩm Nghiên Chu không nói nữa, ngồi xuống trước bàn. Bùi Diễn quay lưng về phía hắn, ánh lửa bếp chiếu lên nửa bên mặt hắn, vết sẹo cũ bị chiếu rất nhạt. Hắn đập một quả trứng vào nồi, động tác còn chưa thuần thục, một mảnh vỏ trứng rơi vào nồi, hắn nhíu mày dùng đũa vớt nửa ngày.

Thẩm Nghiên Chu nhìn bóng lưng hắn, bỗng mở lời: "Ngươi trước ở Sóc Châu, cũng nấu mì cho người khác?"

"Không có." Bùi Diễn không quay đầu, "Nấu cho mình."

Hắn múc mì ra, bưng lên bàn. Hai bát, một bát đặt trước mặt Thẩm Nghiên Chu, một bát đặt bên tay mình. Mì hơi nhừ, trứng chiên cháy một bên. Bùi Diễn ngồi xuống, cầm đũa, ăn một miếng, nhíu mày.

"Khó ăn."

Thẩm Nghiên Chu gắp một đũa mì, nếm một miếng. Quả thật không ra gì. Nhưng hắn không nói, cúi đầu ăn thêm một miếng.

Bùi Diễn nhìn hắn. "Ngươi nếm thử rồi nói xem."

"Ăn được."

Khóe miệng Bùi Diễn khẽ nhếch, cúi đầu ăn mì. Hai người cách bàn, ai cũng không nói nữa. Ngọn đèn nổ một tiếng, tách, mưa ngoài cửa sổ không biết từ khi nào đã tạnh.