Táo Chua - Chương 9: “ta Vốn Là Nam Nhi, Nào Phải Gái Thuyền Quyên”
Cập nhật lúc: 13/08/2026 04:05
Tháng tư hoa mơ nở rộ, tháng năm đào chín đỏ mọng, tháng sáu lựu sai trĩu quả.
Anh trai sinh tháng năm, đứa em trai cùng khác cha của chào đời tháng sáu từ bụng Tôn Nguyệt Mi. Bà đặt tên cho con trai út là Tôn Yến Minh, họ Tôn chứ họ Mạnh, bà bảo Tôn Yến Minh con của Mạnh Quang Huy.
Lúc Tôn Nguyệt Mi m.a.n.g t.h.a.i quản nổi trai , khi sinh thì càng thể. Lữ Tân Nghiêu theo ý bà mà học cấp ba, cố chấp một trường trung cấp, giống như phần lớn bạn bè cùng trang lứa ở Bạch Tước Đãng.
Kỳ nghỉ hè dài đằng đẵng kỳ thi trung học, nhà máy in đóng cửa từ lâu ở Bạch Tước Đãng phá dỡ, nền gạch vụn dựng lên một sân trượt patin. Lữ Tân Nghiêu thường xuyên la cà ở sân trượt và bàn bi-a, thường tối mới về, chỉ dẫn một , đó cho cùng nữa.
Ban ngày Tôn Nguyệt Mi gọi nhà, ngửi thấy một mùi sữa nồng nặc, rõ là tanh thơm. Em trai , Tôn Yến Minh, mép còn dính nước dãi, đang ngủ trong thứ mùi sữa .
Tôn Nguyệt Mi bảo , hôm bà đang nổi nóng, với Lữ Tân Nghiêu là lời thật lòng. Chỉ một câu là thật – bà quả thật nhỏ hơn bây giờ giúp việc nhà, lớn thêm chút nữa lấy chồng. Tôi bây giờ bà còn nổi nóng, lời thật lòng , nhưng những điều đó chẳng còn quan trọng.
Tôn Nguyệt Mi hỏi : "Ai nhỏ nhất trong nhà?"
Tôi là Tôn Yến Minh, bà gật đầu: "Ừ, là em." Rồi bà nghiêm túc bảo : "Mạnh Lê, con cũng còn nhỏ nữa."
Tôi nghi ngờ trai con đẻ của Tôn Nguyệt Mi, bà cứ bảo còn nhỏ nữa, nhưng trai mới bảy tuổi. Rõ ràng họ cùng dòng m.á.u con, nhưng những lời trái ngược.
Tôi tin trai , nhưng Tôn Nguyệt Mi cắt ngang suy nghĩ của , bà : "Cái nhà nuôi nổi hai đứa nhỏ."
Tôi hiểu hết lời Tôn Nguyệt Mi, nhưng vẻ mặt và giọng lạnh lùng của bà khi khiến liên tưởng đến một con d.a.o nhọn, dí thẳng lưng . Tôi chỉ cảm thấy như bà đang lệnh: Mạnh Lê, con lớn .
Tôi lớn lên trong thầm lặng, trong những ngày trai sớm về muộn, lặng lẽ lớn lên lưng .
Tôi lên bảy, dáng so với lúc năm tuổi đầu gặp trai vẫn cao thêm bao nhiêu, bên bếp kiễng chân mới thấy đáy nồi, nhưng mệnh lệnh của Tôn Nguyệt Mi, bắt đầu học nấu cơm.
Món đầu tiên nấu là đậu que xào, món đầu tiên nấu cho trai cũng là nó. Tôi nhớ hôm đó trời mưa, cầm ô chạy , cầu treo thấy Lữ Tân Nghiêu.
Tôi chạy về phía trai, mặc cho bùn đất b.ắ.n tung tóe cầu treo, chạy đến mặt . Anh trai cầm lấy chiếc ô trong tay , một tay đặt gáy ấn sát .
Tôi kề sát trai, mũi vùi áo , ngửi thấy mùi t.h.u.ố.c lá ẩm ướt . Đó là khói t.h.u.ố.c trong phòng bi-a, bám thành mùi của , ghét mùi t.h.u.ố.c lá, nhưng ghét mùi của trai.
Anh trai che ô hỏi chạy làm gì, mặt bao giờ giữ bình tĩnh, thấy chính hí hửng khoe với :
"Em nấu cơm tối đợi về ăn."
Đợi mãi thấy về, chẳng may đợi đến mưa. Cơn mưa thật đáng ghét, em sợ đợi mưa tạnh mới về, sợ đợi mưa tạnh sẽ ướt dọc đường, thế nên em đón , nhưng vẫn ướt .
"Em nấu cơm ?" Anh trai nhướng đôi lông mày đen nhánh, ánh mắt lướt qua đỉnh đầu , dường như thoáng do dự vì chiều cao của , , hỏi: "Nấu gì thế?"
Tôi lắc đầu với trai: "Không ."
Anh trai cũng đoán, hiếm hoi trông vẻ mặt dịu dàng hơn thường ngày. Từ khi theo Tôn Nguyệt Mi chuyển về nhà , ít khi khoảnh khắc vui vẻ, khi Mạnh Quang Huy c.h.ế.t càng ít hơn. Tính khí của trai hợp với khuôn mặt , tựa như hoa hồng cành đầy gai, cái của nhất định xứng với cái của .
Một lát hỏi: "Có ăn kem ?"
Trước khi trả lời, trai, kìm nuốt nước bọt, chắc chắn thấy.
Lần ở tiệm của Bành Hắc Bì, từ vụ đồng xu trò chơi, từng bước chân cửa hàng nhà . Anh trai mua cho một cây kem, nhân táo đỏ, c.ắ.n một miếng sẽ thấy nhân táo đỏ chảy , long lanh ngọt ngào. Tôi trai ăn phần nhân táo đỏ, liền đưa kem lên miệng , mới chợt nhớ kem c.ắ.n, chắc trai sẽ ăn.
trai chỉ cụp mắt xuống, cúi đầu c.ắ.n một miếng. Tôi cảm thấy giọt kem tan chảy, rơi xuống ngón tay đang cầm que kem, dính, lạnh.
Về nhà, đậu que xào cũng nguội, trai ngại mất công cho hâm nóng, gắp đậu que nguội bát cơm ấm, ăn hết từng miếng. Bỗng nhiên bao giờ làm đậu que xào cho trai nữa, cũng nấu cơm trắng, làm cho trai những thứ hơn.
Lúc trai ăn cơm, chúng chuyện một lát. Tôi bảo trai, hôm nay Ân Cô đến nhà.
Anh trai khựng , hỏi bà đến làm gì.
Đây đầu thấy Ân Cô, buổi trưa bưng bát cơm xổm ngoài sân ăn, thường thấy bà đeo túi vải thêu băng qua cửa nhà . Ân Cô hơn năm mươi tuổi, lập gia đình, con, trong làng bảo bà đàn ông lừa, từ đó chịu kết hôn nữa. Người Bạch Tước Đãng ai cũng thấy bóng lưng Ân Cô đeo túi vải thêu, quấn khăn xanh, bảo bà Ân Cô, mà là ni cô.
Ân Cô bước nhà , mỉm , tóc khăn xanh chải gọn gàng, hai bên tai đeo đôi khuyên vàng, đung đưa.
Bà tươi với vài câu, Tôn Nguyệt Mi bước , bà tủm tỉm mời Ân Cô nhà. Tôi thấy Ân Cô từ trong túi vải thêu nhỏ lấy một cuộn len màu xanh, cùng màu xanh với chiếc khăn đầu bà , và mấy chiếc que đan.
Thế nên bảo trai: "Đan len, đan tất len cho Tôn Yến Minh." Tôi còn Ân Cô đan cho một cái, nên lắc đầu.
Anh trai ăn cơm xong đặt đũa xuống, như hỏi vu vơ: "Tại ."
Ân Cô tại đan len cho ? Hay là tại nhận? Anh trai rõ, cho là ý thứ hai, nên đáp: "Vì … Anh, ?"
Anh trai như nhẹ một tiếng, như , chung khi tiếp chẳng còn chút ý nào, bảo: "Anh ."
Tôi lập tức theo lời trai: "Em cũng ."
Lần trai mới rõ ràng, theo . Nếu em mà cái gì cũng giống , làm gì cũng cùng , sẵn lòng làm cái đuôi của trai, trai ghét cái đuôi.
Vì đan tất len cho Tôn Yến Minh, Ân Cô bắt đầu nhà thường xuyên, gần như chiều nào cũng thấy bóng dáng khoan t.h.a.i của bà , tựa như một chiếc khăn xanh nhẹ nhàng bay . Tôn Nguyệt Mi thỉnh thoảng bảo cạnh Ân Cô trò chuyện với bà , Ân Cô luôn lặng lẽ đan len, thỉnh thoảng ngước mắt lên từ khe giữa len và que đan, mỉm quan sát .
"Mạnh Lê, đôi mắt cháu long lanh, giống con gái lắm." Lúc rời Ân Cô với .
Hôm đó bà bỏ quên túi vải thêu và tất len ở nhà , Tôn Nguyệt Mi kêu lên "ôi chao" từ trong chiếc túi phồng phồng lấy một chiếc áo len, chiếc áo len màu xanh giống hệt màu khăn của Ân Cô.
Tôn Nguyệt Mi giơ chiếc áo len mặt , chằm chằm một lúc, bỗng : "Ân Cô đáng thương lắm, cô đơn, giờ già , luôn một đứa con gái bên cạnh."
Rồi bà : "Mạnh Lê, Ân Cô quý con."
Khi Tôn Nguyệt Mi , bà , mặt vẫn , nhưng ánh mắt chứa ý khiến sợ hãi. Tôi nghĩ con gái, Ân Cô quý .
Rất lâu xem phim *Bá Vương Biệt Cơ*, Tiểu Đậu T.ử ngẩn ngơ lặp lặp câu "Ta vốn là nam nhi, nào gái thuyền quyên" cho đến khi cái tẩu t.h.u.ố.c bằng đồng đ.á.n.h cho đầy m.á.u mồm, Mạnh Lê nhát gan lúc bảy tuổi vẫn chiếm lấy thể , chui lòng trai một trận, nhưng trai ở đó.
Ngày Tôn Yến Minh đầy tháng, Tôn Nguyệt Mi bế nó dẫn đến nhà Ân Cô.
Nhà Ân Cô ở phía đông nhất của dãy nhà cấp bốn, sân giàn nho. Ân Cô đợi sẵn cửa, bà một chùm nho nhỏ, với : "Hai con đến ."
Tôn Nguyệt Mi đẩy đến mặt Ân Cô, bảo : "Mạnh Lê, Ân Cô đan cho con một chiếc áo len, con cảm ơn Ân Cô."
Chiếc áo len xanh đó , nhưng Tôn Nguyệt Mi nhận .
Dưới ánh mắt của Tôn Nguyệt Mi, do dự với Ân Cô: "... Cảm ơn."
Bà ngoại từng lời thốt từ trái tim gọi là lời thật, lời từ khối óc nghĩ đều là lời dối. Tôi đang dối, giọng nhỏ, như tiếng muỗi.
Tôn Nguyệt Mi và Ân Cô chuyện một lát, đứa bé Tôn Yến Minh trong lòng bà bỗng nhiên tỉnh giấc, há cái miệng răng ré lên. Tôi Tôn Nguyệt Mi dỗ nó với Ân Cô: "Người đưa đến đấy, về ."
Rồi Tôn Nguyệt Mi gọi đến gần, xoa đầu , dặn dò: "Mạnh Lê, con ngoan, ở đây với Ân Cô nhé. Em đang , đưa em về nhà ."
Bản năng báo động khiến vội giữ lấy vạt áo của Tôn Nguyệt Mi, cuống quýt gọi: "Dì Mi."
Tôn Nguyệt Mi ngoảnh , một nữa bảo : "Ân Cô quý con."
Nói xong, bà rút vạt áo khỏi tay , bế Tôn Yến Minh thẳng ngoảnh . Tôi theo bóng lưng họ, trong khoảnh khắc đó chợt nhận nỗi sợ hãi tột cùng – Tôn Nguyệt Mi bán , bà cho .
Ân Cô vẫn hiền hậu, bà chỉ về giàn nho trong sân, ân cần : "Mạnh Lê, đây với bà một lát, bà hái nho cho cháu ăn."
Trương Bất Du bảo Ân Cô dữ, bao giờ cho trẻ con đến gần giàn nho nhà bà , đứa nào lén hái sẽ bà dùng que đan chọc. Ân Cô dữ dằn dắt đến giàn nho, lấy cái tô tráng men múc đầy nho đưa cho ăn.
Tôi lắc đầu với bà : "Cháu ăn nho, cháu về nhà, cháu cháu."
Những trái nho mắt bỗng trở nên ướt nhòe, Ân Cô đưa trái nho chua ngọt lên miệng , nhưng nước mắt rơi , lúc , vị mặn chảy miệng.
Ân Cô đặt bát nho xuống, lấy khăn lau mặt cho : "Con khổ , mất mất cha, nhà ở hả? Từ hôm nay, nhà bà là nhà con, đừng nữa, bà thương con. Trời lạnh bà đan áo len cho con, ngày nào cũng nấu ngon cho con, còn hơn cả con nữa."
"Anh cháu là nhất… cháu chỉ cần cháu." Tôi phát hiện mỗi nhắc đến trai, nước mắt trở nên nóng hổi, như chảy thẳng từ m.á.u.
"Anh con còn học, nó sắp lên cấp ba, quản nổi con , còn đứa em nhỏ nữa… Nhà bà trẻ con, con ở cùng bà, bà quý con." Ân Cô gấp khăn , nhà ngoảnh bảo: "Ngoan, đừng nữa, lát mắt sưng lên đau, ăn nho , bà nấu cơm tối cho con."
Chiếc khăn xanh của Ân Cô bay ngôi nhà tối om, lấy tay áo lau nước mũi và nước mắt, gió thổi qua giàn nho xào xạc, gió ngột ngạt, gió nóng như c.h.ế.t, gió thở nổi, giọng Ân Cô trong cơn gió : "Trời sắp chuyển , sắp bão lớn."
Tôi luôn nhớ thời tiết hôm đó, trời bụi bặm, đất bụi bặm, chỉ tia chớp là trắng tinh, loáng thoáng lướt mây. Khi tiếng sét đầu tiên vang lên, một dũng khí từng bỗng nhiên từ l.ồ.ng n.g.ự.c bảy tuổi của bừng bừng trỗi dậy.
Tôi trốn khỏi nhà Ân Cô.
khi chạy khỏi cổng nhà Ân Cô, chạy bờ ruộng, dũng khí đó tựa như quả bóng xẹp , vội vã teo tóp . Tôi chợt nhớ đến đôi mắt Tôn Nguyệt Mi, giọng của bà :
Mạnh Lê, con lớn . Mạnh Lê, con ngoan. Mạnh Lê, Ân Cô quý con. Mạnh Lê… Mạnh Lê…
Tôi về nhà.
sợ về nhà.
Tôi nhận quá muộn, đó nhà . Đó là nhà của Tôn Nguyệt Mi, của Tôn Yến Minh, của Lữ Tân Nghiêu. Bọn họ mới là một gia đình ruột thịt, chỉ là . Ân Cô dọa , còn nhà để về.
Tôi chạy bao xa, cái "bão" mà Ân Cô ập đến. Mưa lớn hạt như đậu từ trời đổ xuống, nhanh trở nên dày đặc, mưa xối xả bờ ruộng, cảm thấy như một cây lúa, giữa gió mưa ẩm ương nơi nương tựa.
Cây lúa… Tôi những cây lúa ngoài đồng mà nhớ đến trai. Bây giờ còn là trai nữa, trở về Lữ Tân Nghiêu, cái Lữ Tân Nghiêu mặt lúc xổm trong góc tường bắt chước ch.ó sủa. Tôi ghét cái tên Lữ Tân Nghiêu , nó luôn khiến . Giờ .
vẫn còn một tia hy vọng mong manh, tia hy vọng khiến kìm nước mắt . Tôi tưởng tượng Lữ Tân Nghiêu khi về nhà, Tôn Nguyệt Mi sự thật, vội vàng tìm đến , mạnh mẽ đưa về nhà. Vậy mưa thể to hơn nữa, thể đáng thương hơn nữa.
mãi đến.
Người tìm đến là Ân Cô, chiếc ô của bà che đầu , bàn tay ấm áp khô ráo kéo dậy, bà lẩm bẩm "về nhà với bà" – thấy tiếng thét.
Đó nhà .
Ân Cô kéo về căn nhà giàn nho của bà , bệt xuống chịu , bà như con trâu kéo cày dùng sức mạnh kéo lê . Cuộc giằng co kéo dài, Ân Cô mất kiên nhẫn với , bà nhấc bổng lên khỏi mặt đất, chân rời khỏi mặt đất, nhưng nước mắt vẫn rơi xuống, cùng mưa rơi xuống đất, văng bùn.
Khoảnh khắc đó buồn bã nhớ đến bà ngoại, nhớ đến Phật Quan Âm của .
Lần đầu tiên giữa ban ngày ban mặt gọi tên vị Phật mà thành kính tin theo, cầu xin cứu .
Trước luôn trốn trong chăn gọi thầm , sợ thấy. Bây giờ gọi lớn, nhưng mưa cũng lớn, sợ thấy.
