Trở Về 90: Cô Trở Thành Bác Sĩ Ngoại Khoa Thiên Tài - Chương 1366

Những gì Bạn học Phan liệt kê đều là kiến thức trọng tâm, các bạn học khác gật đầu lia lịa.

Nhạc Văn Đồng không phủ nhận: “Bệnh nhân đang dùng Warfarin.”

Bệnh nhân sau phẫu thuật PCI, theo lời dặn của bác sĩ, cần phải sử dụng Warfarin, một loại t.h.u.ố.c chống đông máu, trong thời gian dài, mục đích là để ngăn ngừa hình thành huyết khối trong stent. Huyết khối hình thành trong stent còn nguy hiểm hơn tái hẹp trong stent, tắc nghẽn động mạch gây nhồi m.á.u cơ tim cấp tính, tỷ lệ tử vong sẽ lên tới 20% đến 40%.

Chỉ dùng t.h.u.ố.c chống đông m.á.u là chưa đủ, bác sĩ sẽ thường xuyên kê đơn aspirin cho bệnh nhân để điều trị kháng tiểu cầu. Aspirin là t.h.u.ố.c kháng tiểu cầu được sử dụng rộng rãi nhất trên lâm sàng, là t.h.u.ố.c ức chế thromboxan A2 (TXA2).

Người ngoài nghề nghe thấy có thể cảm thấy kỳ lạ, t.h.u.ố.c chống đông m.á.u là chưa đủ sao, tại sao phải thêm t.h.u.ố.c kháng tiểu cầu? Không phải đều là t.h.u.ố.c chống tắc nghẽn sao? Thuốc chống tắc nghẽn được chia thành ba loại, ngoài hai loại trên, còn có một loại trực tiếp nhất, gọi là t.h.u.ố.c tiêu huyết khối. Thực ra, t.h.u.ố.c tiêu huyết khối, khi chưa có stent phủ t.h.u.ố.c và stent trần chưa được bảo hiểm chi trả, là một phương án điều trị thường được sử dụng trên lâm sàng để cấp cứu bệnh nhân nhồi m.á.u cơ tim cấp tính. Thuốc tiêu huyết khối thường đắt tiền, nhưng sẽ rẻ hơn phẫu thuật đặt stent và phẫu thuật bắc cầu. Nghĩ đến các điểm kỹ thuật của nó thì sẽ biết tại sao nó rẻ hơn, không cần phẫu thuật, yêu cầu kỹ thuật đối với bệnh viện và bác sĩ thấp, các bệnh viện vừa và nhỏ đều có thể thực hiện, trong khi hai phương pháp trước cần phải thực hiện tại các bệnh viện lớn.

Người dân nghèo không có quyền lựa chọn.

Các bác sĩ ở bệnh viện lớn không thích t.h.u.ố.c tiêu huyết khối, vì việc sử dụng t.h.u.ố.c tiêu huyết khối cần chú ý đến thời điểm, tốt nhất là sử dụng trong vòng ba giờ sau khi bị nhồi m.á.u cơ tim, nếu không hiệu quả sẽ giảm đáng kể, không còn tác dụng. Tiếp theo, t.h.u.ố.c tiêu huyết khối không hiệu quả đối với các trường hợp tắc nghẽn cứng đầu, tức là, dù đã dùng t.h.u.ố.c tiêu huyết khối, vẫn cần phải chụp mạch và đặt stent. Hơn nữa, t.h.u.ố.c ảnh hưởng đến toàn bộ cơ thể, không giống như phẫu thuật chỉ giới hạn ở một bộ phận của cơ thể, các biến chứng do điều trị tiêu huyết khối có thể rất đáng sợ. Nhiều bệnh nhân có bệnh nền cần thận trọng khi sử dụng, đặc biệt là người cao tuổi có nhiều bệnh nền thì càng chống chỉ định. Vấn đề là người già cũng thường bị nhồi m.á.u cơ tim.

Những bệnh nhân có chút điều kiện kinh tế, sau khi được bác sĩ thuyết phục, sẽ ngay lập tức loại bỏ phương pháp điều trị tiêu huyết khối và t.h.u.ố.c tiêu huyết khối. Phẫu thuật, sau phẫu thuật sử dụng kết hợp hai loại t.h.u.ố.c chống tắc nghẽn khác, sẽ hiệu quả hơn.

Thuốc chống đông m.á.u và t.h.u.ố.c kháng tiểu cầu tuy đều là t.h.u.ố.c chống tắc nghẽn, khác với t.h.u.ố.c tiêu huyết khối, dường như không khác nhau nhiều lắm, nhưng thực ra là hai loại t.h.u.ố.c có cơ chế tác dụng hoàn toàn khác nhau. Cho dù là cầm m.á.u sinh lý hay hình thành cục m.á.u đông bất thường ở người, thực chất là quá trình kết tập tiểu cầu và đông máu. Nhân vật chính của quá trình trước là tiểu cầu, tiểu cầu tập hợp lại với nhau, bám vào thành mạch m.á.u để cầm m.á.u hoặc hình thành cục m.á.u đông. Nhân vật quan trọng của quá trình sau là các yếu tố đông máu, khi nhận được tín hiệu tổn thương mạch máu, chúng sẽ được kích hoạt từ trạng thái không hoạt động, thúc đẩy sợi fibrin chuyển từ dạng hòa tan sang dạng không hòa tan, tạo thành mạng lưới sợi fibrin, giữ các tế bào m.á.u lại để tạo thành cục m.á.u đông.

Theo nguyên tắc này, các loại t.h.u.ố.c kháng tiểu cầu được nghiên cứu ra để ngăn chặn tiểu cầu giải phóng và tập trung lại với nhau. Thuốc chống đông m.á.u lại ngăn cản các yếu tố đông m.á.u bị kích hoạt và chuyển đổi.

Tạ Uyển Oánh biết rằng, để thật sự chống tắc nghẽn cho bệnh nhân sau phẫu thuật PCI, chỉ dùng Warfarin và aspirin là chưa đủ. Cần phải kết hợp t.h.u.ố.c chống đông m.á.u với liệu pháp kháng tiểu cầu kép, viết tắt là DAPT.

Tại sao giai đoạn này chưa sử dụng? Bởi vì một loại t.h.u.ố.c kháng tiểu cầu khác được sử dụng trong DAPT không phải là t.h.u.ố.c ức chế thromboxan A2 (TXA2) như aspirin.